DIQQAT YETISHMOVCHILIGI VA GIPERAKTIVLIK SINDROMI BO‘LGAN KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI O‘QUVCHILARNI PEDAGOGIK QO‘LLAB-QUVVATLASHNING NAZARIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/62zkkq02Kalit so‘zlar:
diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik sindromi, DYGS, kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar, pedagogik qo‘llab-quvvatlash, pedagogik yordam, ta’limni individuallashtirish, o‘zini o‘zi boshqarish, inklyuziv ta’lim.Abstrak
Maqolada umumta’lim maktabida diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik sindromi (DYGS) bo‘lgan kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarni pedagogik qo‘llab-quvvatlash muammosi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi ushbu toifadagi o‘quvchilarni pedagogik qo‘llab-quvvatlash mazmunini aniqlashtirishdan iborat. Mahalliy, o‘zbek va xorijiy tadqiqotlarning nazariy tahlili asosida pedagogik qo‘llab-quvvatlashni tushunishning asosiy yondashuvlari hamda uning DYGS sharoitidagi o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqilgan. Pedagogik qo‘llab-quvvatlashning o‘zaro bog‘liq to‘rtta komponenti ajratilgan: tashkiliy, individual-pedagogik, rivojlantiruvchi va muhitga oid. DYGS bo‘lgan kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarni pedagogik qo‘llab-quvvatlashga mualliflik ta’rifi taklif etilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Республика Узбекистан. Об образовании: Закон Республики Узбекистан от 23 сентября 2020 года № ЗРУ-637. URL: LexUZ — Закон № ЗРУ-637
2. Республика Узбекистан. Об утверждении Концепции развития системы народного образования Республики Узбекистан до 2030 года: Указ Президента Республики Узбекистан от 29 апреля 2019 года № УП-5712.URL: LexUZ — УП-5712
3. World Health Organization. Mental Health Gap Action Programme (mhGAP) Guideline for Mental, Neurological and Substance Use Disorders. – 3rd ed. – Geneva: World Health Organization, 2023. – 184 p. – ISBN 978-92-4-008427-8.URL: World Health Organization
4. Собирова К. Р., Салманова Т. Х. Значение индивидуального подхода в обучении детей с синдромом дефицита внимания // Science Shine International Scientific Journal. – 2025. – Vol. 1, Issue 9 (44). – P. 4–9. – DOI: 10.71337/inlibrary.uz.science-shine.96861.URL: inLibrary.uz — статья
5. Закирова Ф. Н., Маджидова Ё. Н. Изучение факторов неспецифической школьной дезадаптации и особенности когнитивного статуса у детей с синдромом дефицита внимания и гиперактивности // Неврология. – 2022. – Т. 1, № 4. – С. 95–96. – DOI: 10.71337/inlibrary.uz.nevrologiya.19717.
URL: inLibrary.uz — статья
6. Закирова Ф. Н., Маджидова Ё. Н. Dynamics of Determining Cognitive Status and Non-Specific School Maladaptation in Children with Attention and Hyperactivity Syndrome // Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences. – 2026. – Vol. 6, No. 3. – P. 347–354. – DOI: 10.5281/zenodo.20122102.
URL: Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences — статья
7. Yegencik B., Bell B. T., Deniz E. School-Based Randomized Controlled Trials for ADHD and Accompanying Impairments: A Systematic Review and Meta-Analysis // Frontiers in Psychology. – 2025. – Vol. 16. – Article 1611145. – DOI: 10.3389/fpsyg.2025.1611145.URL: Frontiers in Psychology
8. Gallardo Herrerías C., Luque De La Rosa A. La educación inclusiva del alumnado con TDAH: una revisión sistemática // Siglo Cero. – 2025. – Vol. 56, No. 4. – P. 157–178. – DOI: 10.14201/scero.32381.
URL: Universidad de Salamanca — Siglo Cero
9. Газман О. С. Педагогическая поддержка детей в образовании как инновационная проблема // Новые ценности образования: десять концепций и эссе. – Вып. 3. – Москва: Инноватор, 1995. – С. 58–63.
URL: PsyJournals — библиографическая запись
10. Битянова М. Р. Организация психологической работы в школе. – Москва: Совершенство, 1997. – 298 с. – ISBN 5-89441-007-X.URL: Российская государственная библиотека
11. Казакова Е. И. Педагогическое сопровождение: опыт международного сотрудничества. – Санкт-Петербург: На путях к новой школе, 1995. – 186 с.
12. Александрова Е. А. Педагогическое сопровождение самоопределения старших школьников. – Москва: НИИ школьных технологий, 2010. – 335, [1] с. – ISBN 978-5-91447-040-8.
URL: Библиотека РГПУ им. А. И. Герцена
13. Казакова Е. И., Тряпицына А. П. Диалог на лестнице успеха: школа на пороге нового века. – Санкт-Петербург: Петербург-XXI век; Пресс-Атташе, 1997. – 160 с.
14. Рахматова Ш. Н. Психолого-педагогические и организационные условия инклюзивного образования // PEDAGOGS International Research Journal. – 2024. – Vol. 55, No. 1. – P. 6–9.
URL: PEDAGOGS — статья
15. Власова О. А. Валеолого-педагогическое сопровождение учащихся с синдромом дефицита внимания и гиперактивности: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.01. – Великий Новгород, 2012. – 181. URL: DisserCat — диссертация