HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING KOGNITIV MODELI VA UNING BADIIY TARJIMADAGI TRANSFORMATSIYASI (G‘AFUR G‘ULOMNING “SHUM BOLA” ASARI MISOLIDA)

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/72fad277

Kalit so‘zlar:

hazil-mutoyiba, kognitiv model, konsept, freym, tarjima transformatsiyasi, lingvomadaniyat.

Abstrak

Mazkur maqolada hazil-mutoyiba konseptining kognitiv modeli va uning G‘afur G‘ulomning “Shum bola” asarining ingliz hamda rus tillaridagi tarjimalarida transformatsiyalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda freym-semantik tahlil, konseptual metafora nazariyasi va qiyosiy tarjimashunoslik metodlari qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, hazil-mutoyiba konsepti murakkab kognitiv tuzilmaga ega bo‘lib, uning tarjimada saqlanish darajasi tillarning tipologik yaqinligiga bog‘liq. Rus tiliga qilingan tarjimada konseptning asosiy komponentlari ko‘proq saqlanishi aniqlangan.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Attardo S. Linguistic Theories of Humor. – Berlin; New York: Mouton de Gruyter, 1994. – 426 p. – DOI: 10.1515/9783110219029. URL: https://doi.org/10.1515/9783110219029

2. Chiaro D. The Language of Jokes: Analysing Verbal Play. – London: Routledge, 1992. – 140 p. URL: https://www.routledge.com/The-Language-of-Jokes-Analyzing-Verbal-Play/Chiaro/p/book/9781138144842

3. Fauconnier G., Turner M. The Way We Think: Conceptual Blending and the Mind's Hidden Complexities. – New York: Basic Books, 2002. – 440 p. URL: https://books.google.com/books?id=frmnBiHJ0o4C

4. Fillmore Ch. J. Frame Semantics // Linguistics in the Morning Calm / ed. by the Linguistic Society of Korea. – Seoul: Hanshin Publishing Company, 1982. – P. 111–137. URL: https://glottolog.org/resource/reference/id/11480

5. G‘afur G‘ulom. Shum bola. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2015. – 224 b.

6. Кубрякова Е. С. Язык и знание: На пути получения знаний о языке: части речи с когнитивной точки зрения. Роль языка в познании мира. – Москва: Языки славянской культуры, 2004. – 560 с. – ISBN: 5-94457-174-8. URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01002416335

7. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 242 p. URL: https://search.worldcat.org/title/6042798

8. Raskin V. Semantic Mechanisms of Humor. – Dordrecht: D. Reidel Publishing Company, 1985. – 284 p. – DOI: 10.1007/978-94-009-6472-3. URL: https://doi.org/10.1007/978-94-009-6472-3

9. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006. – 206 b.

10. Влахов С., Флорин С. Непереводимое в переводе. – Москва: Международные отношения, 1980. – 343 с.

11. Zabalbeascoa P. Translating Jokes for Dubbed Television Situation Comedies // The Translator. – 1996. – Vol. 2, № 2. – P. 235–257. – DOI: 10.1080/13556509.1996.10798976. URL: https://doi.org/10.1080/13556509.1996.10798976

12. Minsky M. A Framework for Representing Knowledge // The Psychology of Computer Vision / ed. by P. H. Winston. – New York: McGraw-Hill, 1975. – P. 211–277. URL: https://dspace.mit.edu/entities/publication/0eca0164-cb5f-42de-8c86-43f54b23306d

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-10-05

Qanday havola qilish kerak

HAZIL-MUTOYIBA KONSEPTINING KOGNITIV MODELI VA UNING BADIIY TARJIMADAGI TRANSFORMATSIYASI (G‘AFUR G‘ULOMNING “SHUM BOLA” ASARI MISOLIDA). (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(10), 21-24. https://doi.org/10.67227/72fad277