TRANSFORMATSIYA JARAYONLARIDA YOSHLARNI QADRIYATLAR ASOSIDA TARBIYALASHNING UMUMNAZARIY VA IJTIMOIY-FALSAFIY MUAMMOLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/4c0p1h75Kalit so‘zlar:
transformatsiya, yoshlar tarbiyasi, aksiologiya, qadriyatlar, anomiya, milliy qadriyatlar, umuminsoniy qadriyatlar, ijtimoiy kapital, raqamlashuv, ijtimoiy institutlar, ma’naviy immunitet.Abstrak
Mazkur ilmiy maqolada jadal ijtimoiy-siyosiy, texnologik va sotsio-madaniy transformatsiyalar sharoitida yoshlarni qadriyatlar asosida tarbiyalashning umumnazariy hamda ijtimoiy-falsafiy muammolari kompleks va tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotda globallashuv va jadal raqamlashuv sharoitida yoshlar aksiologik dunyoqarashida yuzaga kelayotgan qadriyatlar devalvatsiyasi hamda anomiya holatlarini keltirib chiqaruvchi omillar metodologik jihatdan ochib berilgan. Muallif tomonidan an’anaviylik va modernlik o‘rtasidagi dialektik mutanosiblik, milliy hamda umuminsoniy qadriyatlarning sintezi, shuningdek, ijtimoiy kapital va habitus konsepsiyalarining yoshlar ijtimoiylashuvidagi o‘rni ilmiy tahlil etilgan. Maqolada raqamli media-makon hamda ijtimoiy institutlar (oila, ta’lim, mahalla, davlat) sinergiyasining yoshlar ma’naviy-axloqiy dunyoqarashini rivojlantirishdagi ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Yakunda yoshlarda aksial immunitet, media-savodxonlik va fuqarolik mas’uliyatini shakllantirish bo‘yicha konseptual ilmiy-amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Abdullayev A. A. Transformatsiya jarayonida jamiyat va shaxs munosabatlari dialektikasi. – Toshkent: Fanga xizmat, 2021. – 180 b.
2. Qahhorova Sh. M. Globallashuv sharoitida yoshlar ijtimoiy faolligini oshirishning ma’naviy-axloqiy omillari: falsafa fanlari doktori dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2020. – 48 b.
3. Мертон Р. К. Социальная теория и социальная структура / пер. с англ.; науч. ред. З. В. Каганова. – Москва: АСТ; АСТ Москва; Хранитель, 2006. – 873 с. – ISBN: 5-17-029089-6. URL: https://sci.ru/disk/file/66987
4. Вебер М. Избранные произведения / пер. с нем.; сост., общ. ред. и послесл. Ю. Н. Давыдова; предисл. П. П. Гайденко. – Москва: Прогресс, 1990. – 808 с. – ISBN: 5-01-001584-6. URL: https://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Sociolog/vebizbr/index.php
5. Парсонс Т. О структуре социального действия / под общ. ред. В. Ф. Чесноковой, С. А. Белановского. – 2-е изд. – Москва: Академический Проект, 2002. – 880 с. – ISBN: 5-8291-0237-4. URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01004483225
6. Гидденс Э. Устроение общества: очерк теории структурации. – Москва: Академический Проект, 2005. – 528 с. – ISBN: 5-8291-0629-9. URL: https://www.iprbookshop.ru/books/36617/details
7. Jo‘rayev N. Jamiyat ma’naviy-ruhiy transformatsiyasi va yoshlar aksiologiyasi // Falsafa va huquq. – Toshkent, 2022. – № 3. – B. 62–67. URL: aniqlanmadi (maqolaning asl nashri mustaqil tasdiqlanmadi).
8. Бурдье П. Социология социального пространства / пер. с фр. Н. А. Шматко. – Москва: Институт экспериментальной социологии; Санкт-Петербург: Алетейя, 2007. – 288 с. – ISBN: 978-5-903354-05-4. URL: https://www.isras.ru/publ.html?id=813&type=publ
9. Рахимов И. К. Цифровая культура и трансформации ценностных ориентаций молодежи в современном Узбекистане // Социологические исследования. – 2023. – № 5. – С. 54–61.
10. Inglehart R. Cultural Evolution: People's Motivations Are Changing, and Reshaping the World. – Cambridge: Cambridge University Press, 2018. – 288 p. – DOI: 10.1017/9781108613880. URL: https://doi.org/10.1017/9781108613880
11. Umarov B. M. Yoshlar sotsiologiyasi: darslik. – Toshkent: Sano-standart, 2021. – 312 b.
12. Xalilov A. X. Fuqarolik jamiyati institutlari va yoshlar: o‘zaro ta’sir va rivojlanish tendensiyalari. – Toshkent: Akademnashr, 2019. – 240 b.
13. Habermas J. The Theory of Communicative Action. Vol. 1: Reason and the Rationalization of Society / translated by T. McCarthy. – Boston: Beacon Press, 1984. – 512 p. – ISBN: 978-0-8070-1507-0. URL: https://books.google.com/books?id=16ntg728ZdAC
14. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b. URL: https://cspu.uz/iangi-zbekiston-strategiiasi