I. A. BUNIN VA ABDULHAMID CHO‘LPON KICHIK NASRIY ASARLARIDA KITOBXON IDROKINING FENOMENOLOGIYASI: BADIIY JALB ETISH STRATEGIYALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/78vkyw68Kalit so‘zlar:
mutolaa fenomenologiyasi, kitobxon idroki, retseptiv estetika, kichik nasr, I. A. Bunin, Abdulhamid Cho‘lpon, kompozitsiya, narrativ perspektiva, badiiy detal, talqin.Abstrak
Maqolada I. A. Buninning «Yengil nafas» («Лёгкое дыхание») va Abdulhamid Cho‘lponning «Oydin kechalarda» hikoyalarida kitobxon idrokining o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor qahramonlar xarakterini ochib berishga yordam beradigan hamda asarlarning kitobxon tomonidan idrok etilishiga ta’sir ko‘rsatadigan kompozitsiya, bayon usuli va psixologik detallarga qaratiladi. Qiyosiy tahlil asosida Bunin kitobxonni bosh qahramon taqdiriga yangicha nazar bilan qarashga undaydigan noodatiy syujet qurilishidan foydalanishi, Cho‘lpon esa oilaviy ziddiyatni personajlarning kechinmalari va dialoglari orqali bosqichma-bosqich ochib berishi ko‘rsatiladi. Har ikki adib kitobxonda hissiy munosabat uyg‘otish va asar mazmunini chuqurroq anglashga erishish uchun turli badiiy usullardan foydalanishi haqida xulosa chiqariladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Изер В. Процесс чтения: феноменологический подход // Современная литературная теория. – М., 2004. – С. 85–110.
2. Ингарден Р. Исследования по эстетике. – М.: Издательство иностранной литературы, 1962. – 572 с.
3. Яусс Г. Р. История литературы как вызов литературоведению // Новое литературное обозрение. – 1995. – № 12. – С. 34–84.
4. Бабореко А. К. И. А. Бунин: материалы для биографии. – М.: Художественная литература, 1983. – 351 с.
5. Сливицкая В. И. «Повышенное чувство жизни»: мир прозы И. А. Бунина. – М.: Литературный институт им. А. М. Горького, 2004. – 268 с.
6. Каримов Н. Абдулхамид Чулпан: жизнь и творчество (на узбекском языке). – Ташкент: Fan, 2010. – 240 с.
7. Рахматуллаев Н. Поэтика малой прозы узбекских просветителей XX века. – Самарканд: СамГУ, 2018. – 156 с.
8. Эко У. Роль читателя. Исследования по семиотике текста. – СПб.: Symposium, 2005. – 304 с.
9. Вольфганг И. Акт чтения: теория эстетического отклика. – М.: Изд-во ИГУ, 2006. – 256 с.
10. Успенский Б. А. Поэтика композиции. – СПб.: Азбука, 2000. – 352 с.