URUSHDAN KEYINGI DAVRDA O‘ZBEKISTONNING JANUBIY VILOYATLARIDA UMUMTA’LIM MAKTABLARI TIZIMINING TIKLANISHI
DOI:
https://doi.org/10.67227/s3f8p797Kalit so‘zlar:
Qashqadaryo viloyati, Surxondaryo viloyati, Janubiy O‘zbekiston, Ikkinchi jahon urushi, urushdan keyingi davr, xalq ta’limi, umumta’lim maktablari, maktablar tarmog‘i, pedagog kadrlar, maktab infratuzilmasi, yetti yillik ta’lim, moddiy-texnik baza, o‘quvchilar, kolxozlar, sovxozlar, arxiv hujjatlari.Abstrak
Maqolada tarixiy manbalar, statistik materiallar va arxiv hujjatlari asosida O‘zbekistonning Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida urushdan keyingi dastlabki yillarda umumta’lim maktablari tizimining tiklanishi va rivojlanish xususiyatlari tadqiq etiladi. Asosiy e’tibor xalq ta’limi tizimidagi tashkiliy o‘zgarishlar, boshlang‘ich va yetti yillik maktablar tarmog‘ining kengayishi, ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasi holati, o‘quv jarayonini pedagog kadrlar, darsliklar va zarur jihozlar bilan ta’minlash masalalariga qaratiladi. Ikkinchi jahon urushining ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari maktab muassasalari faoliyatiga qanday ta’sir ko‘rsatgani ko‘rib chiqiladi, ta’lim infratuzilmasini tiklashning hududiy xususiyatlari, shuningdek, shahar va qishloq aholisi uchun ta’lim olish sharoitlaridagi tafovutlar aniqlanadi. Miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlarining qiyosiy tahlili asosida maktablar tarmog‘ining kengayishi malakali o‘qituvchilar tanqisligining saqlanib qolishi, o‘quv xonalari va moddiy resurslar bilan yetarli darajada ta’minlanmaganlik bilan birga kechgani aniqlandi. Maktab binolarini qurish va tiklashda mahalliy boshqaruv organlari, kolxozlar, sovxozlar hamda aholining muhim o‘rni qayd etiladi. O‘zbekistonning janubiy viloyatlarida urushdan keyingi davrda maktab ta’limining rivojlanishi ta’lim olish imkoniyatlarining kengayishi bilan bir qatorda, jiddiy ijtimoiy-iqtisodiy va tashkiliy cheklovlarning saqlanib qolishini o‘zida mujassam etgan ziddiyatli tarixiy jarayon bo‘lgani asoslab beriladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Tursunov S. N., Qobilov E. O., Pardayev T. R., Murtazoyev Z. M. Surxondaryo tarix ko‘zgusida. – Toshkent: Sharq, 2001. – 382 b. – URL: https://www.tadqiqot.uz/index.php/history/article/view/10509
2. Xolmo‘minov H. E. O‘zbekistonda sovet mustamlakachiligi siyosatining migratsion jarayonlarga ta’siri (janubiy viloyatlar misolida, 1946–1990-yillar): tarix fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2007. – 30 b. – URL: https://axborotnoma.uz/ru/download?id=3367
3. Маврулов А. А. Культура Узбекистана на современном этапе: общее состояние, проблемы, тенденции развития (середина 70-х – 1990 гг.): автореф. дис. ... д-ра ист. наук. – Ташкент, 1993. – 57 с. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01000316828
4. Jo‘raqulov O. Chandir turkmanlari. – Toshkent: Fan, 1992. – B. 115–116. – URL: https://api.ziyonet.uz/uploads/books/10000184/kPOf60AQaIYSuZm.pdf
5. Tursunov S. N., Qobilov E., Murtazoyev B., Pardayev T. Surxondaryo tarixi. – Toshkent: Sharq, 2004. – B. 419–420. – URL: https://surxon-ilmtafakkur.uz/uz/article/69/
6. Tursunov S., Rashidov Q. Boysun. – Toshkent: Akademnashr, 2011. – B. 166–167. – URL: https://kitobxon.com/oz/kitob/boysun
7. Государственный архив Кашкадарьинской области. – Ф. 1. – Оп. 1. – Д. 417. – Л. 89. –
