BUXORO VOHASI AHOLISINING KIYIM-KECHAKLARI: AN’ANAVIYLIK VA ZAMONAVIYLIK (XX-XXI ASR 1-CHORAGI)
DOI:
https://doi.org/10.67227/xqgb7596Kalit so‘zlar:
Buxoro vohasi, kiyim-kechak madaniyati, an’anaviylik va zamonaviylik, XXI asrning birinchi choragi, etno-modern, adras va zardo‘zlik, etno-transformatsiya, kiyim bichimi.Abstrak
Ushbu maqolada XX asr va XXI asrning birinchi choragida Buxoro vohasi aholisining milliy kiyim-kechak madaniyatidagi o‘zgarishlar, an’anaviy unsurlarning saqlanib qolishi hamda zamonaviy urf-odatlar bilan uyg‘unlashuvi tadqiq etiladi. Buxoro kiyim-kechak kompleksining tarixiy-etnografik xususiyatlari, xususan, zardo‘zlik, ipak va adras matolari, kiyim bichimi hamda bezaklarining ijtimoiy-madaniy funksiyalari tahlil qilingan. Shuningdek, sovet davridagi unifikatsiya va globallashuv jarayonlarining mahalliy libos madaniyatiga ko‘rsatgan ta’siri, XXI asr boshlariga kelib esa milliy o‘zlikni anglash bilan bir qatorda “etno-modern” uslubining shakllanishi yoritib berilgan. Maqola etnologiya, madaniyatshunoslik hamda san’atshunoslik sohasidagi mutaxassislar va qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Mirziyoyev Sh. M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017. – B. 145.
2. Mirziyoyev Sh. M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2016. – B. 5.
3. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – B. 181.
4. Abu Bakr Narshaxiy. Buxoro tarixi / fors tilidan A. Rasulev tarjimasi. – Toshkent: Kamalak, 1991. – B. 13.
5. Agzamova G. A. So‘nggi o‘rta asrlar O‘rta Osiyo shaharlarida hunarmandchilik va savdo. – Toshkent: O‘zbekiston, 2000. – B. 17.
6. Shoniyozov K. O‘zbek xalqining shakllanish jarayoni. – Toshkent: Sharq, 2001. – B. 14.
7. Албаум Л. И. Живопись Афрасиаба. – Ташкент: Фан, 1975. – С. 15.
8. Almardonova B., Muhiddinov M. O‘zbekiston zargarlik san’ati // Moziydan sado. – 2009. – № 4. – B. 46–48.
9. Сухарева О. А. Костюм народов Средней Азии; История среднеазиатского костюма. – 1979. – С. 45.
10. Asomiddinova M. Kiyim-kechak nomlari. – Toshkent: Fan, 1981. – B. 11.
11. Avesto: tarixiy-adabiy yodgorlik / Asqar Mahkam tarjimasi. – Toshkent: Sharq, 2001.
12. Avesto: Yasht kitobi / M. Ishoqov tarjimasi. – Toshkent: Sharq, 2001. – 128 b.
13. Axrorov I. Taqinchoqlar ta’rifi // Saodat. – 1997. – № 3. – B. 27.
14. Сазонова М. В. Бухарский оазис. – 1989. – С. 112.
15. Ashirov A. On the Problem of Initiation and Cyclical in Uzbek Family Ceremonies in the 20th Century // XXth Century in the History of Central Asia. – Tashkent, 2004. – P. 61–63.
16. Ashirov A. O‘zbek xalqining qadimiy e’tiqod va marosimlari. – Toshkent: A. Navoiy, 2007. – B. 180.
17. Борозна Н. Г. Особенности комплексов ювелирных украшений населения некоторых районов Узбекистана // Итоги полевых работ Института этнографии 1971 года. – М., 1972. – С. 74.
18. Борозна Н. Г. Некоторые материалы об амулетах-украшениях населения… – С. 283.
19. Davlatova S. Qashqadaryo milliy kiyimlari: an’anaviylik va zamonaviylik. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006. – B. 43.
20. Дженкинсон А. Путешествия в Среднюю Азию 1558–1560 гг. // Английские путешественники в Московском государстве в XVI в. – Л.: ОГИЗ, 1932. – С. 193.
21. Емельяненко Т. К особенностям традиционного костюма бухарских евреев: женские платья // Антропологический форум. – № 14. – С. 300.
22. Doniyorov A. X., Bo‘riyev O., Ashirov A. A. Markaziy Osiyo xalqlari etnografiyasi, etnogenezi va etnik tarixi. – Toshkent: Yangi nashr, 2011. – B. 99.
23. Фахретдинова Д. А. Ювелирное искусство Узбекистана. – Ташкент: Издательство литературы и искусства, 1998. – С. 7.
24. Goncharova P. A. Buxoro zardo‘zlik san’ati. – Toshkent, 1986.
25. Hasanbayeva G., Chursina V. Kostyum tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2002. – B. 297.
26. Hasanova N., Saidxonova S. To‘n // Fan va turmush. – 1995. – № 3.
27. Ismoilov H. An’anaviy o‘zbek kiyimlari. – Toshkent: Fan, 1979.
28. Ismoilov H. O‘zbek to‘ylari. – Toshkent: O‘zbekiston, 1992. – B. 167–169.
29. Jabborova D. Zardo‘zlik texnologiyasi. – Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2004.
30. Jumayeva N. Sitorai Moxi Xossa bo‘ylab: risola. – Buxoro: Buxoro viloyat bosmaxonasi MChJ, 2018. – B. 88.
31. Davlatov S. Qashqadaryo milliy kiyimlari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006. – B. 43.
