RAQAMLI IQTISODIYOT TERMINOLOGIYASINING SHAKLLANISH MEXANIZMLARI VA MILLIY TERMINOSISTEMANING DIVERSIFIKATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.67227/kqsbde16Kalit so‘zlar:
terminologiya nazariyasi, terminologik tizim, iqtisodiy terminosistema, determinologizatsiya, terminologik o‘zlashtirish, raqamli iqtisodiyot terminologiyasi, globallashuv, milliy terminologik diversifikatsiya.Abstrak
Ushbu maqolada terminologiya nazariyasining zamonaviy yo‘nalishlari — Vena (Wüster) maktabi, rus-sovet terminologik maktabi (Lotte, Reformatskiy, Golovin, Kobrin) hamda kognitiv-kommunikativ yondashuv (Cabré, Temmerman) — iqtisodiy terminosistema misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda iqtisodiy terminologiyaning alohida terminosistema sifatida ajralib turish mezonlari aniqlanadi, uning umumiste’mol leksikasi bilan chegaralanish masalalari yoritiladi. Raqamli iqtisodiyot davriga xos terminlar (fintex, kriptovalyuta, startap) misolida terminologik o‘zlashtirish mexanizmlari — to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zlashtirish, kalkalash, gibridlashuv va konseptual o‘zlashtirish — amaliy jihatdan ko‘rsatib beriladi. Maqola natijalari milliy terminologik diversifikatsiya muammosining nazariy va amaliy asoslarini tushunishga xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Wüster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. – Wien; New York: Springer-Verlag, 1979. – 215 S. – ISBN: 978-3-211-81542-7. – URL: https://search.worldcat.org/title/6304914.
2. Cabré M. T. Terminology: Theory, Methods and Applications / Translated by J. A. DeCesaris; edited by J. C. Sager. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1999. – 248 p. – DOI: 10.1075/tlrp.1. – URL: https://doi.org/10.1075/tlrp.1.
3. Temmerman R. Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive Approach. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 2000. – 258 p. – DOI: 10.1075/tlrp.3. – URL: https://doi.org/10.1075/tlrp.3.
4. Sager J. C. A Practical Course in Terminology Processing. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1990. – 258 p. – DOI: 10.1075/z.44. – URL: https://doi.org/10.1075/z.44.
5. Лотте Д. С. Основы построения научно-технической терминологии: вопросы теории и методики. – Москва: Издательство Академии наук СССР, 1961. – 158 с. – URL: https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_rc_4755922/.
6. Реформатский А. А. Введение в языковедение. – Москва: Аспект Пресс, 1996. – 536 с. – URL: https://search.rsl.ru/ru/search#q=Реформатский%20Введение%20в%20языковедение%201996.
7. Головин Б. Н., Кобрин Р. Ю. Лингвистические основы учения о терминах: учебное пособие для филологических специальностей вузов. – Москва: Высшая школа, 1987. – 104 с. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01001372955.
8. Madvaliyev A. va boshq. O‘zbek tili terminologiyasi va leksikografiyasi masalalari. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti, 2017.
9. Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. – Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti, 2019. – URL: https://lib.jdpu.uz/storage/uploads/files/O%27zbek%20terminologiyasi.%20H.Dadaboyev.2019.pdf.
10. Vlasov A. V. Review of the Notions of Distributed Ledger Technologies and Digital Assets for Harmonization of Their Joint Use // Russian Journal of Economics and Law. – 2022. – Vol. 16, № 4. – P. 745–761. – DOI: 10.21202/2782-2923.2022.4.745-761. – URL: https://doi.org/10.21202/2782-2923.2022.4.745-761.
11. Sandyha L., Kyshenia Yu. Business Neologisms in Modern English // Мовні і концептуальні картини світу (Linguistic and Conceptual Worldviews). – 2025. – Vol. 1, № 77. – P. 86–98. – DOI: 10.17721/2520-6397.2025.1.05. – URL: https://doi.org/10.17721/2520-6397.2025.1.05.