RASMIY GENDER DISKURSINING XOTIN-QIZLAR SIYOSIY ONGIGA EHTIMOLIY TA’SIRI VA SIYOSIY VAKILLIKDAGI O‘ZGARISHLAR
DOI:
https://doi.org/10.67227/7jd7v963Kalit so‘zlar:
rasmiy gender diskursi, siyosiy ong, xotin-qizlar, gender tengligi, siyosiy vakillik, siyosiy ishtirok, gender stereotiplari, O‘zbekiston.Abstrak
Maqolada O‘zbekistonda rasmiy gender diskursining xotin-qizlar siyosiy ongiga ehtimoliy ta’siri hamda siyosiy vakillikdagi o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Rasmiy gender diskursi davlatning gender tengligi, teng huquq va imkoniyatlar hamda xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy ishtirokiga doir qarashlarining normativ-huquqiy hujjatlar va strategiyalarda ifodalanishi sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda hujjatlarni sifat jihatidan tahlil qilish, qiyosiy tahlil va tavsifiy statistik tahlil usullaridan foydalanilgan. Natijalar O‘zbekistonda xotin-qizlarning siyosiy ishtirokini kengaytirishga qaratilgan huquqiy va institutsional asoslar shakllanganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, siyosiy vakillik ko‘rsatkichlari siyosiy ongdagi o‘zgarishlarni bevosita o‘lchamasligi asoslanadi. Rasmiy gender diskursining amaliy ahamiyatini baholashda ijtimoiy stereotiplar, iqtisodiy imkoniyatlar va siyosiy ishtirok sharoitlarini ham hisobga olish zarurligi ta’kidlanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabrdagi O‘RQ-562-sonli «Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonuni. – URL: https://lex.uz/uz/acts/-4494849.
2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2021-yil 28-maydagi SQ-297-IV-sonli «2030-yilga qadar O‘zbekiston Respublikasida gender tenglikka erishish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi qarori. – URL: https://lex.uz/uz/acts/-5466673.
3. Inter-Parliamentary Union. Uzbekistan Legislative Chamber October 2024 Election // IPU Parline: Global Data on National Parliaments. – 2024. – URL: https://data.ipu.org/parliament/UZ/UZ-LC01/election/UZ-LC01-E20241027/.
4. Scott J. W. Gender: A Useful Category of Historical Analysis // The American Historical Review. – 1986. – Vol. 91, № 5. – P. 1053–1075. – DOI: 10.1086/ahr/91.5.1053.
5. Foucault M. The Archaeology of Knowledge and the Discourse on Language / translated by A. M. Sheridan Smith. – New York: Pantheon Books, 1972. – 245 p. – URL: https://books.google.com/books/about/The_Archaeology_of_Knowledge.html?id=YLzZAAAAMAAJ.
6. Phillips A. The Politics of Presence. – Oxford: Clarendon Press, 1995. – 209 p. – URL: https://books.google.com/books/about/The_Politics_of_Presence.html?id=WMIRDAAAQBAJ.
7. Krook M. L. Quotas for Women in Politics: Gender and Candidate Selection Reform Worldwide. – New York: Oxford University Press, 2009. – DOI: 10.1093/acprof:oso/9780195375671.001.0001.
8. Davronova F. Intersectoral Social Cooperation as an Important Factor in the Formation of Gender Culture in Modern Society // O‘zMU xabarlari. – 2024. – Vol. 1, № 1.8.1. – P. 89–91. – DOI: 10.69617/nuuz.v1i1.8.1.3126.
9. Balcı M. Women’s Representation and Participation in Politics in Uzbekistan from 1991 to 2023 // Bilig. – 2025. – № 113. – P. 27–52. – DOI: 10.12995/bilig.11302.
10. Alieva K. Revealing the Barriers to Women’s Political Participation in Uzbekistan // Al-Ahwal: Jurnal Hukum Keluarga Islam. – 2025. – Vol. 18, № 1. – P. 29–46. – DOI: 10.14421/ahwal.2025.18102.
11. United Nations Development Programme. Baseline Assessment of Barriers to Women’s Participation and Leadership in Political Life in Uzbekistan. – 2024. – URL: https://www.undp.org/uzbekistan/publications/baseline-assessment-barriers-womens-participation-and-leadership-political-life-uzbekistan.