ZAMONAVIY MADANIYATLARARO KOMMUNIKATSIYADA RASMIY DISKURSNING PRAGMATIK VA SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Ривожиддин Каримов Is’hoqxon Ibrat nomidagi Namangan davlat chet tillari instituti Author

DOI:

https://doi.org/10.67227/n4yarh28

Kalit so‘zlar:

rasmiy diskurs, pragmatika, sotsiolingvistika, diplomatik kommunikatsiya, siyosiy diskurs, nutqiy aktlar, kommunikativ strategiyalar, institutsional muloqot, milliy-madaniy o‘ziga xoslik, nutq etiketi.

Abstrak

Maqolada zamonaviy madaniyatlararo kommunikatsiya sharoitida rasmiy diskursning pragmatik va sotsiolingvistik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Siyosiy va diplomatik sohalarda rasmiy nutqiy xulq-atvorning o‘ziga xosligini belgilovchi lisoniy, ijtimoiy va milliy-madaniy omillarning o‘zaro ta’siriga alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqotning maqsadi nutqiy aktlarni amalga oshirish, xushmuomalalik strategiyalari, institutsional munosabatlar hamda rasmiy muloqotning milliy-madaniy xususiyatlarini namoyon etishning kommunikativ-pragmatik mexanizmlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotning metodologik asosini diskursiv, pragmalingvistik, sotsiolingvistik, qiyosiy-chog‘ishtirma va kontekstual tahlil metodlari tashkil etadi. Tadqiqotda rasmiy diskursni o‘rganishga doir zamonaviy ilmiy yondashuvlar tizimlashtirilgan, nutqiy aktlar, sintaktik konstruksiyalar, turg‘un iboralar va kommunikativ strategiyalarning funksional xususiyatlari ko‘rib chiqilgan. Namunaviy konstruksiyalarning sifat tahlili asosida rasmiy kommunikatsiyaning samaradorligi ishtirokchilarning institutsional maqomi, kommunikativ niyati, ijtimoiy me’yorlar hamda madaniy jihatdan shartlangan lisoniy ifoda usullarining o‘zaro ta’siri bilan belgilanishi aniqlangan. Pragmatik, sotsiolingvistik va lingvomadaniy komponentlarni birlashtiruvchi rasmiy diskursni tahlil qilishning integrativ modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijalaridan siyosiy va diplomatik diskursni o‘rganishda, madaniyatlararo kommunikatsiya metodikalarini ishlab chiqishda hamda xalqaro munosabatlar sohasidagi mutaxassislarni tayyorlashda foydalanish mumkin.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Austin J. L. How to Do Things with Words. – 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 1975. – DOI: 10.1093/acprof:oso/9780198245537.001.0001. – URL: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198245537.001.0001.

2. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. – DOI: 10.1017/CBO9781139173438. – URL: https://doi.org/10.1017/CBO9781139173438.

3. Fairclough N. Language and Power. – 3rd ed. – London: Routledge, 2015. – URL: https://www.routledge.com/Language-and-Power/Fairclough/p/book/9781138790971.

4. Methods of Critical Discourse Studies / ed. by R. Wodak, M. Meyer. – 3rd ed. – London: SAGE Publications, 2016. – URL: https://www.sagepub.com/shop/buy-a-book/methods-of-critical-discourse-studies-3-242185.

5. Brown P., Levinson S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987. – DOI: 10.1017/CBO9780511813085. – URL: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813085.

6. McEntee-Atalianis L., Vessey R. Putting Negotiation on a ‘Principal-ed’ Footing: A Corpus-Informed Discourse Analysis of Person Deixis in Diplomatic Debates // Journal of Pragmatics. – 2025. – Vol. 247. – P. 42–56. – DOI: 10.1016/j.pragma.2025.07.013. – URL: https://doi.org/10.1016/j.pragma.2025.07.013.

7. Berkowitz R., Heimann G., Kampf Z. Performing Good Diplomatic Relations: The Case of Presidential Introductory Conversations During Credential Ceremonies // Journal of Pragmatics. – 2024. – Vol. 229. – P. 118–129. – DOI: 10.1016/j.pragma.2024.06.009. – URL: https://doi.org/10.1016/j.pragma.2024.06.009.

8. Grice H. P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. – Vol. 3: Speech Acts / ed. by P. Cole, J. L. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41–58. – DOI: 10.1163/9789004368811_003. – URL: https://doi.org/10.1163/9789004368811_003.

9. van Dijk T. A. Discourse and Power. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2008. – URL: https://www.bloomsbury.com/uk/discourse-and-power-9780230574090/.

10. Hymes D. H. On Communicative Competence // Sociolinguistics: Selected Readings / ed. by J. B. Pride, J. Holmes. – Harmondsworth: Penguin, 1972. – P. 269–293. – URL: https://www.sciepub.com/reference/269913.

Nashr qilingan

2026-10-05

Qanday havola qilish kerak

ZAMONAVIY MADANIYATLARARO KOMMUNIKATSIYADA RASMIY DISKURSNING PRAGMATIK VA SOTSIOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(10), 231-237. https://doi.org/10.67227/n4yarh28