RUS VA O‘ZBEK TILLARIDAGI BOLALAR NUTQIDA MILLIY-MADANIY GENDER STEREOTIPLARINING AKS ETISHI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/99cgwk54

Kalit so‘zlar:

gender stereotiplari, bolalar nutqi, rus tili, o‘zbek tili, ontolingvistika, gender ijtimoiylashuvi, nutqiy markerlar, milliy-madaniy xususiyatlar.

Abstrak

Maqola rus va o‘zbek tillaridagi bolalar nutqida milliy-madaniy gender stereotiplarining aks etishini qiyosiy tahlil qilishga bag‘ishlangan. Globallashuv va faol madaniy o‘zaro ta’sir sharoitida bolalarning gender stereotiplarini til orqali qanday o‘zlashtirishi va qayta ifodalashini o‘rganish alohida dolzarblik kasb etmoqda. Tadqiqotda maktabgacha va kichik maktab yoshidagi bolalarning spontan nutqida namoyon bo‘ladigan gender ijtimoiylashuvining nutqiy markerlari ko‘rib chiqiladi.

Qiyosiy tahlil bolalarda genderga oid dunyoqarashning shakllanishiga xos universal va milliy xususiyatlarni aniqlaydi. Murojaat shakllari tizimidagi farqlar, o‘g‘il va qiz bolalarga qaratilgan nutqiy strategiyalar, shuningdek, gender stereotiplarining manbalari sifatida folklor va bolalar adabiyotining o‘rniga alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqotning empirik asosini maktabgacha yoshdagi bolalarning spontan nutqiga oid ma’lumotlar, ontolingvistik tadqiqotlar fondlaridagi ota-onalar kundaliklari, shuningdek, badiiy adabiyot va folklor materiallari tashkil etadi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Чернова Н. В. Роль сказок и детской литературы в формировании гендерных стереотипов у детей: русский и узбекский контекст // Nordic_Press. – 2025. – Т. 10, № 0010. – DOI: 10.5281/zenodo.17391982. – URL: https://research.nordicuniversity.org/index.php/nordic/article/view/2661. research.nordicuniversity.org

2. Shokirova D. A. Linguopragmatic Dimensions of Gendered Speech in Children: A Comparative Sociocultural Perspective // American Journal of Philological Sciences. – 2025. – Vol. 5, № 7. – P. 140–143. – URL: https://doi.org/10.37547/ajps/Volume05Issue07-36.

3. Чутпулатов М. Ч. Гендерная лингвистика: узбекская мужская и женская речь // Вестник РУДН. Серия: Теория языка. Семиотика. Семантика. – 2016. – № 3. – С. 51–57. – URL: https://journals.rudn.ru/semiotics-semantics/article/view/14019/ru_RU. journals.rudn.ru

4. Шокирова Д. А. Лексико-семантические особенности речи мальчиков в узбекском и английском лингвистических контекстах // Теоретические аспекты становления педагогических наук. – 2025. – Т. 4, № 22. – С. 45–49.

5. Доброва Г. Р. Вариативность речевого развития детей / под ред. М. Д. Воейковой. – Москва: Издательский Дом ЯСК, 2018. – 264 с. – URL: https://profspo.ru/books/92385. profspo.ru

6. Бондаренко А. А. Гендерные различия в освоении грамматики русского языка детьми дошкольного возраста // Вопросы языкознания. – 2015. – № 3. – С. 45–58.

7. Кирилина А. В. Гендерные аспекты языка и коммуникации: дис. … д-ра филол. наук: 10.02.19. – Москва, 2000. – 369 с. – URL: https://www.t.dissercat.com/content/gendernye-aspekty-yazyka-i-kommunikatsii-0.

8. Shokirova D. A. Linguoculturological and Linguopragmatic Features of Gender Role Formation in Children’s Speech: A Comparative Study of Uzbek and English // American Journal of Social Sciences and Humanity Research. – 2025. – Vol. 5, № 7. – P. 153–155. – URL: https://doi.org/10.37547/ajsshr/Volume05Issue07-31.

9. Qozoqboyeva D. I. Gender Stereotypes of Speech of Uzbek Children // Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari. – 2025. – 5-jild, № 6s. – B. 123–128. – URL: https://doi.org/10.47390/SPR1342V5SI6Y2025N16.

10. Chernova N. V. Gender in Children’s Speech: Russian-Uzbek Comparisons // IQRO. – 2026. – Vol. 21, № 2. – P. 1409–1412.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-10-05

Qanday havola qilish kerak

RUS VA O‘ZBEK TILLARIDAGI BOLALAR NUTQIDA MILLIY-MADANIY GENDER STEREOTIPLARINING AKS ETISHI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(10), 292-295. https://doi.org/10.67227/99cgwk54