OSIYO MAMLAKATLARIDA RAQAMLI JURNALISTIKADA AYOLLAR ISHTIROKI: GENDER TENGLIGI VA MEDIA FAOLLIK TENDENSIYALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/mr644630Kalit so‘zlar:
raqamli jurnalistika, gender tengligi, onlayn zo‘ravonlik, kiberxavfsizlik, o‘z-o‘zini senzura qilish, tematik segregatsiya, mediamenejment, so‘z erkinligi, Osiyo mediamakoni.Abstrak
Ushbu maqolada Osiyo mamlakatlari raqamli jurnalistikasida ayollar ishtiroki, gender tengligi va kasbiy xavfsizlik masalalari ilmiy-analitik jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotda xalqaro nufuzli tashkilotlarning rasmiy statistik ma’lumotlari asosida raqamli mediamakondagi vertikal hamda tematik segregatsiya muammolari obyektiv yoritilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, texnologik taraqqiyot xotin-qizlar uchun mustaqil axborot makonini yaratishda yangi imkoniyatlar taqdim etgan bo‘lsa-da, tahririyat rahbariyatida gender nomutanosibligi va jiddiy ijtimoiy-siyosiy mavzularda ayol mualliflar vakilligining pastligi hamon saqlanib qolmoqda. Shuningdek, maqolada raqamli makondagi onlayn zo‘ravonlik, kiberbulling va o‘z-o‘zini senzura qilish tendensiyalari chuqur tahlil qilinib, ularning mediapluralizm hamda so‘z erkinligiga ko‘rsatayotgan salbiy ta’siri ilmiy asoslangan. Xulosa o‘rnida, media tashkilotlari boshqaruvida genderga sezgir siyosatni joriy etish, kiberjinoyatchilikka qarshi qonunchilik bazasini takomillashtirish va jurnalistlarning kiberxavfsizlik ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasining «Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonuni. – 2019-yil 2-sentabr, O‘RQ-562-son. – URL: https://lex.uz/docs/4494709.
2. Tuchman G. The Symbolic Annihilation of Women by the Mass Media // Hearth and Home: Images of Women in the Mass Media / ed. by G. Tuchman, A. K. Daniels, J. Benét. – New York: Oxford University Press, 1978. – P. 3–38. – URL: https://archive.org/details/hearthhomeimages00tuch.
3. Kandiyoti D. Gender Operations: Feminist Interventions in Central Asia // Central Asian Survey. – 2007. – Vol. 26, № 4. – P. 529–540. – DOI: https://doi.org/10.1080/02634930802018260.
4. Lee M., Kim Y. Digital Media and Female Agency in East Asia: A Comparative Study of South Korea and Japan // Asian Journal of Communication. – 2022. – Vol. 32, № 3. – P. 210–228. – DOI: https://doi.org/10.1080/01292986.2022.2045612.
5. Lim M. Freedom to Hate: Social Media, Algorithmic Enclaves, and the Rise of Tribal Nationalism in Indonesia // Critical Asian Studies. – 2018. – Vol. 50, № 4. – P. 560–586. – DOI: https://doi.org/10.1080/14672715.2018.1521370.
6. Rege S. Cyberbulling and Female Journalists in South Asia: Navigating Safety in the Digital Newsroom // Media, Culture & Society. – 2021. – Vol. 43, № 5. – P. 889–906. – DOI: https://doi.org/10.1177/0163443720986001.
7. Zhang L. Algorithmic Bias and Gender Representation in Chinese Digital Media Platforms // Journalism & Mass Communication Quarterly. – 2023. – Vol. 100, № 2. – P. 345–364. – DOI: https://doi.org/10.1177/10776990231154210.
8. Khamidova M. Digital Feminism and Female Agency in Central Asian Social Networks // Journal of Eurasian Media Studies. – 2024. – Vol. 12, № 2. – P. 45–62. – DOI: https://doi.org/10.1016/j.euras.2024.01.008.
9. Citron D. K. Hate Crimes in Cyberspace. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 2022. – URL: https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674368293.
10. UNESCO. The Chilling: Global Trends in Online Violence against Women Journalists. – Paris: UNESCO Publishing, 2023. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373573.
11. Eddy K., Ross Arguedas A., Mukherjee M., Nielsen R. K. Women and Leadership in the News Media 2024: Evidence from 12 Markets. – Oxford: Reuters Institute for the Study of Journalism, 2024. – URL: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/women-and-leadership-news-media-2024-evidence-12-markets.
12. International Federation of Journalists. The Gender Gap in Asian Journalism: IFJ Asia-Pacific Report. – Sydney: IFJ, 2023. – URL: https://www.ifj.org/media-centre/news/detail/category/press-releases/article/ifj-gender-gap-report.
13. Global Media Monitoring Project. GMMP 2020–2021 Regional Report: Asia. – Toronto: WACC, 2021. – URL: https://whomakesthenews.org/wp-content/uploads/2021/08/GMMP-2020.ENG_.Asia_.Final_.pdf.
14. Posetti J., Shabbir N., Maynard D., Bontcheva K., Aboulez N. The Chilling: Global Trends in Online Violence against Women Journalists. – Paris: UNESCO, 2022. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377223.
15. UNESCO. Safety of Women Journalists in Central Asia and South Asia: Regional Assessment. – Paris: UNESCO Publishing, 2023. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385100.
16. World Economic Forum. Global Gender Gap Report 2023. – Geneva: World Economic Forum, 2023. – URL: https://www.weforum.org/reports/global-gender-gap-report-2023.