JADIDLARNING AYOLLAR TA’LIMI VA IJTIMOIY FAOLLIGI HAQIDAGI QARASHLARI HAMDA ZAMONAVIY GENDER SIYOSATI
DOI:
https://doi.org/10.67227/e6mjh389Kalit so‘zlar:
jadidchilik, xotin-qizlar ta’limi, ayollar savodxonligi, ijtimoiy faollik, gender tengligi, ma’rifatparvarlik, milliy uyg‘onish, ijtimoiy modernizatsiya, zamonaviy gender siyosati.Abstrak
Mazkur maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkiston hududida shakllangan jadidchilik harakatining xotin-qizlar ta’limi, ma’naviy-ma’rifiy rivoji va ijtimoiy faolligiga doir qarashlari tarixiy-pedagogik hamda ijtimoiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Jadid ma’rifatparvarlarining ayollar savodxonligini oshirish, qizlar ta’limini takomillashtirish, oilaviy tarbiya mazmunini yangilash va xotin-qizlarning jamiyat taraqqiyotidagi ishtirokini kengaytirishga qaratilgan g‘oyalari o‘rganiladi. Shuningdek, jadidlarning ma’rifiy merosi zamonaviy gender tengligi tamoyillari bilan qiyoslanib, O‘zbekistonda xotin-qizlarning ta’lim olish imkoniyatlari, ijtimoiy-siyosiy faolligi, kasbiy rivojlanishi va huquqiy manfaatlarini ta’minlash masalalari yoritiladi. Tahlil natijasida jadidchilikning ayollar ma’rifatiga oid qarashlari milliy taraqqiyot, inson kapitalini rivojlantirish va ijtimoiy adolat masalalari bilan uzviy bog‘liq ekani asoslanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasining «Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonuni. – 2019-yil 2-sentabr, O‘RQ-562-son.
2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining «2030-yilga qadar O‘zbekiston Respublikasida gender tenglikka erishish strategiyasini tasdiqlash haqida»gi qarori. – 2021-yil 28-may, SQ-297-IV-son.
3. Abdujabbarova M. Turkistan Jadid Enlighteners’ Views to Regarding the Education of Girls // Science and Innovation. – 2024. – Vol. 3, № 2. – P. 27–31. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10682755.
4. Djuraeva N. D. Issues of Women’s Rights in the Jadid Movement: Isu-Isu Hak-Hak Perempuan dalam Gerakan Jadid // Indonesian Journal of Cultural and Community Development. – 2024. – Vol. 15, № 1. – DOI: https://doi.org/10.21070/ijccd.v15i1.1011.
5. Rakhimov B. E., Pirmamatov R. H. Discussion of the Issue of Women’s Place and Role in Society in Jadid Press and Works // Central Asian Journal of Social Sciences and History. – 2026. – Vol. 7, № 2. – P. 224–229. – URL: https://cajssh.casjournal.org/index.php/CAJSSH/article/view/1320.
6. Teshabaeva D. Jadid Press and the Making of the “New Woman” // The Lingua Spectrum. – 2025. – Vol. 11, № 1. – P. 426–430. – URL: https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1197.