MARKAZIY OSIYONING KICHIK ETNIK GURUHLARINI O‘RGANISH MUAMMOLARI: XIX–XX ASRLARGA OID TADQIQOTLARNING TARIXSHUNOSLIK TAHLILI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/2h6vjy47

Kalit so‘zlar:

kichik etnoslar, Markaziy Osiyo, tarixshunoslik, etnografiya, etnik jarayonlar.

Abstrak

Maqola XIX asrning ikkinchi yarmidan 1980-yillarning oxirigacha bo‘lgan davrni qamrab olgan hamda Markaziy Osiyodagi kichik etnoslarni o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlarning tarixshunoslik sharhidan iborat. Unda mintaqadagi etnik ozchiliklar – Buxoro yahudiylari, O‘rta Osiyo arablari, eroniylar, uyg‘urlar, koreyslar, turkmanlar va boshqalar haqidagi ilmiy bilimlarning tadrijiy rivoji tahlil qilingan. Sovet etnografiyasining mafkuraviy qoliplarga bo‘ysundirilganligini tanqidiy tahlil qilish, urug‘-qabilachilik tuzumi “sarqitlari”ga urg‘u berish va madaniy dinamikani soddalashtirib tushunish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Metodologik cheklovlarga qaramay, ko‘rib chiqilgan ilmiy ishlar mustamlakachilik va sovet modernizatsiyasi sharoitida mintaqaning etnik manzarasini qayta tiklash imkonini beruvchi qimmatli empirik baza bo‘lib xizmat qiladi, degan xulosaga kelingan. Shuningdek, maqolada kichik etnik guruhlarning ichki tabaqalanishi va moslashuv strategiyalariga yetarlicha e’tibor qaratilmagani bilan bog‘liq tadqiqot yondashuvlaridagi jiddiy bo‘shliqlar aniqlanib, ushbu yo‘nalishdagi kelgusi izlanishlar uchun istiqbolli yo‘nalishlar belgilab berilgan.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Амирьянц И. А. Этническое развитие среднеазиатских арабов. – С. 213–229.

2. Атаев К. Некоторые данные по этнографии туркмен шихов // Труды Института истории, археологии и этнографии АН Туркменской ССР. – Ашхабад, 1963. – Т. VII. – С. 77.

3. Васильева Г. П. Современные этнические процессы в северном Туркменистане // Советская этнография. – 1968. – № 1. – С. 3–17.

4. Винников Я. Р. Национальные и этнографические группы Средней Азии по данным этнической статистики // Этнические процессы у национальных групп Средней Азии и Казахстана. – Москва, 1980. – С. 12–13, 24–26.

5. Волин С. Л. К истории среднеазиатских арабов // Труды Института востоковедения. – Москва; Ленинград, 1941. – Вып. XXXVI. – С. 111–126.

6. Джарылгасинова Р. Ш. Культура и быт корейцев совхоза «Раушан» Кунградского района Кара-Калпакской АССР // Краткие сообщения Института этнографии. – Москва, 1960. – Вып. XXXV. – С. 54–63.

7. Джарылгасинова Р. Ш. Новое в культуре и быту корейцев Средней Азии и Казахстана (на примере сельского населения) // Советская этнография. – 1977. – № 6. – С. 59–79.

8. Джарылгасинова Р. Ш. Основные тенденции этнических процессов у корейцев Средней Азии и Казахстана // Этнические процессы у национальных групп Средней Азии и Казахстана. – Москва, 1980. – С. 43–73.

9. Жданко Т. А. Специфика этнических общностей в Средней Азии и Казахстане (XIX – начало XX в.) // Расы и народы: современные этнические и расовые проблемы. – Москва, 1974. – Вып. 4. – С. 10–26.

10. Задыхина К. Л. Культура и быт узбеков Кипчакского района Кара-Калпакской АССР // Труды Хорезмской археолого-этнографической экспедиции. – Москва: Издательство Академии наук СССР, 1958. – Т. II. – С. 761–808.

11. Задыхина К. Л. Узбеки дельты Аму-Дарьи // Труды Хорезмской археолого-этнографической экспедиции. – Москва, 1952. – Т. I. – С. 319–429.

12. Задыхина К. Л. Узбеки дельты Аму-Дарьи // Труды Хорезмской археолого-этнографической экспедиции. – Москва, 1952. – Т. I. – С. 324–325.

13. Ионова Ю. В. У корейцев Средней Азии // Краткие сообщения Института этнографии. – Москва, 1963. – Вып. XXXVIII. – С. 23–34.

14. Исхаков Г. М., Решетов А. М., Седловская А. М. Современные этнические процессы у советских уйгуров // Этнические процессы у национальных групп Средней Азии и Казахстана. – Москва, 1980. – С. 75–76.

15. Казаков А. Переселенцы в Туркестанском крае // Родина. – 1880. – С. 148–161.

16. Кисляков Н. А. Язгулемцы (этнографический очерк) // Известия Всесоюзного географического общества. – 1948. – Т. 80, вып. 4. – Июль–август. – С. 361–372.

17. Коротин Е. И. Уральские казаки в Средней Азии // Вестник Каракалпакского филиала АН УзССР. – 1981. – № 2. – С. 58–61.

18. Лобачева Н. П. Очерк культуры и быта колхозников – освоителей Кызылкумов (по материалам колхоза им. М. Горького Турткульского района ККАССР) // Занятия и быт народов Средней Азии. Среднеазиатский этнографический сборник. – Ленинград, 1971. – Вып. III. – С. 28–29.

19. Люшкевич Ф. Д. Некоторые особенности этнического развития группы ирони в Узбекистане. – С. 202–212.

20. Люшкевич Ф. Д. Этнографическая группа ирони // Занятия и быт народов Средней Азии. Среднеазиатский этнографический сборник. – Ленинград, 1971. – Вып. III. – С. 36–71.

21. Материалы для статистики Туркестанского края / под ред. Н. А. Маева. – Санкт-Петербург, 1879. – Вып. V. – С. 334–335.

22. Моногарова Л. Ф. Материалы по этнографии язгулемцев // Среднеазиатский этнографический сборник. – Москва, 1959. – Вып. II. – С. 3–94.

23. Моногарова Л. Ф. Эволюция национального самосознания припамирских народностей. – С. 125–135.

24. Мулляджанов И. Р. Народонаселение Узбекской ССР (социально-экономический очерк). – Ташкент, 1967. – С. 90–117.

25. Назаров Х. Х. Современное этническое развитие среднеазиатских цыган. – С. 167–187.

26. Отчет чиновника особых поручений при Министерстве внутренних дел А. А. Половцева, командированного в 1896–1897 гг. для собрания сведений о положении переселенческого дела в Туркестанском крае. – Санкт-Петербург, 1898.

27. Решетов А. М. Уйгуры в Таджикистане // Этническая история и традиционная культура народов Средней Азии и Казахстана. – Нукус, 1989. – С. 194–201.

28. Сандр. Уральцы в Туркестанском крае // Русское богатство. – 1905. – № 6. – С. 1–35.

29. Fayziyev Turg‘un. Buxoro xonligida qul savdosi. – Toshkent, 1970.

30. Этнические процессы у национальных групп Средней Азии и Казахстана. – Москва, 1980.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-11-05

Qanday havola qilish kerak

MARKAZIY OSIYONING KICHIK ETNIK GURUHLARINI O‘RGANISH MUAMMOLARI: XIX–XX ASRLARGA OID TADQIQOTLARNING TARIXSHUNOSLIK TAHLILI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(11), 44-48. https://doi.org/10.67227/2h6vjy47