RAQAMLI TA’LIM PARADIGMASI TRANSFORMATSIYASI: IJTIMOIY-FALSAFIY ZIDDIYATLAR VA MAKTAB TA’LIMIDA INSON MARKAZLI YECHIMLAR
DOI:
https://doi.org/10.67227/4a4fj656Kalit so‘zlar:
raqamli ta’lim, paradigma, ijtimoiy falsafa, raqamli tenglik, mustaqil fikrlash, pedagogik mas’uliyat, maktab ta’limi.Abstrak
Maqolada raqamli jamiyat sharoitida ta’lim paradigmasi transformatsiyasining ijtimoiy-falsafiy mazmuni tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi maktabdagi bilim va qadriyatlar tizimi, o‘qituvchi mas’uliyati hamda o‘quvchi mustaqilligi o‘rtasidagi munosabatlarni nazariy jihatdan aniqlashdan iborat. Tadqiqot tarixiy-mantiqiy, qiyosiy, tizimli va aksiologik tahlilga tayanadi. T. Kun, M. Kastels, J. Dyui, L. Vigotskiy va P. Freyre asarlari UNESCO hamda OECDning raqamli ta’limga oid nashrlari bilan qiyoslanadi. Texnologik yangilanishning o‘zi pedagogik sifat kafolati emasligi, raqamli vositalarni baholashda manbalar ishonchliligi, teng imkoniyatlar, o‘quvchining faol ishtiroki va adolatli baholash mezonlari muhimligi asoslanadi. Pedagogik maqsadni belgilash, mos vositani tanlash, faol ishtirokni tashkil etish va izohli baholashdan iborat to‘rt bosqichli konseptual model taklif etiladi. Ushbu model tajribada tasdiqlangan natija emas, balki nashr etilgan manbalarning nazariy sintezidir. Maqolada maktabda raqamli ta’limni inson manfaatlari va pedagogik mas’uliyat bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ilgari suriladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Kuhn T. S. The Structure of Scientific Revolutions. – Chicago: University of Chicago Press, 1962. – URL: WorldCat katalogi. WorldCat.org
2. Castells M. The Rise of the Network Society. – 2nd ed., with a new preface. – Chichester: Wiley-Blackwell, 2010. – DOI: 10.1002/9781444319514. Wiley Online Books
3. Dewey J. Experience and Education. – New York: Macmillan, 1938. – URL: Bibliografik yozuv va elektron nusxaga havola. Open Library
4. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / ed. by M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, E. Souberman. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. – URL: JSTOR elektron nashri. doi.org
5. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education — A Tool on Whose Terms? – Paris: UNESCO, 2023. – DOI: 10.54676/UZQV8501. UNESCO Digital Library
6. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023. – DOI: 10.54675/EWZM9535.
7. OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. – Paris: OECD Publishing, 2023. – DOI: 10.1787/c74f03de-en. OECD
8. Selwyn N. Education and Technology: Key Issues and Debates. – 2nd ed. – London: Bloomsbury Academic, 2017. – URL: Muallifning universitetdagi nashr yozuvi.
9. Freire P. Pedagogy of the Oppressed / translated by M. B. Ramos. – New York: Herder and Herder, 1970. – URL: WorldCat katalogi.
10. Biesta G. J. J. Good Education in an Age of Measurement: Ethics, Politics, Democracy. – Boulder, CO: Paradigm Publishers, 2010. – URL: Nashriyot sahifasi. routledge.com