INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA KIYIM-KECHAK NOMLARINING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARI: QIYOSIY TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.67227/mfh8jd34Kalit so‘zlar:
kiyim-kechak nomlari, milliy-madaniy xususiyatlar, qiyosiy-lingvomadaniy tahlil, leksik semantika, madaniy konnotatsiya, tarjima muqobilligi, kiyinish an’analari, ingliz tili, o‘zbek tili.Abstrak
Maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi kiyim-kechak nomlarining milliy-madaniy xususiyatlari qiyosiy-lingvomadaniy tahlil metodi asosida o‘rganiladi. Tadqiqot materiali izohli lug‘atlar, etnografik manbalar va muzey kataloglaridagi ma’lumotlardan tashkil topadi. “Ko‘ylak — shirt/dress”, “chopon — robe”, “do‘ppi — skullcap” hamda “gown — tantanali ko‘ylak/akademik mantiya” misollarida leksik birliklarning ma’no hajmi, qo‘llanish vaziyati va madaniy mazmuni qiyoslanadi. Tanlangan birliklar o‘rtasidagi lug‘aviy yaqinlik ularning madaniy jihatdan to‘liq muqobilligini ta’minlamasligi ko‘rsatiladi. Kiyim-kechak nomlarini tarjima qilishda hududiy mansublik, kiyinish an’analari va marosimiy vazifalarni hisobga olish, zarur hollarda mahalliy nomni izoh bilan saqlash tavsiya etiladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy leksikologiya, lingvomadaniyatshunoslik va tarjima amaliyoti uchun ahamiyatlidir.
Yuklashlar
Havolalar
1. Wierzbicka A. Understanding Cultures through Their Key Words: English, Russian, Polish, German, and Japanese. – New York: Oxford University Press, 1997.
2. Barnard M. Fashion as Communication. – 2nd ed. – London; New York: Routledge, 2003.
3. Entwistle J. The Fashioned Body: Fashion, Dress and Modern Social Theory. – 3rd ed. – Cambridge: Polity, 2023.
4. Костюм народов Средней Азии: историко-этнографические очерки / под ред. О. А. Сухаревой. – Москва: Наука, 1979.
5. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildli / A. Madvaliyev tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
6. Ko‘ylak // Izoh.uz [Elektron resurs]. – URL: https://izoh.uz/word/ko%E2%80%98ylak
7. Robe (Chapan), Third Quarter of the 19th Century // Los Angeles County Museum of Art. – Inv. M.2018.137.34 [Elektron resurs]. – URL: https://collections.lacma.org/object/244089
8. Secrets of the Uzbek Skullcap // Uzbekistan Travel [Elektron resurs]. – URL: https://uzbekistan.travel/en/o/uzbek-skullcap/
9. Bukharan Kippah in the Form of a Doppi // North Carolina Museum of Art [Elektron resurs]. – URL: https://collection.ncartmuseum.org/objects/12987/bukharan-kippah-in-the-form-of-a-doppi
10. Gown // Cambridge Dictionary [Elektron resurs]. – URL: https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/gown
11. Gown // Cambridge University Glossary [Elektron resurs]. – URL: https://glossary.lib.cam.ac.uk/term/gown .