O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA FRAZEMALARNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARINING CHOG‘ISHTIRMA TAHLILI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/6jqc6p18

Kalit so‘zlar:

frazema, milliy-madaniy xususiyat, lingvomadaniy tahlil, hissiy holat, chog‘ishtirma tahlil, obrazlilik, konseptual metafora, frazeologik muqobillik, o‘zbek tili, ingliz tili.

Abstrak

Maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi frazemalarning milliy-madaniy xususiyatlari hissiy holatni ifodalovchi birliklar misolida o‘rganiladi. Chog‘ishtirma tahlil metodi yordamida quvonch, qo‘rquv, qayg‘u va g‘azabni bildiruvchi frazemalarning semantik mazmuni, obrazli asosi hamda kontekstual muqobilligi ko‘rib chiqiladi. Tanlangan misollarda hissiy kechinmalarning yuqorilik, issiqlik, jismoniy shikastlanish va tana a’zolari holatining o‘zgarishi orqali obrazlashtirilishi tavsiflanadi. Tahlil frazemalarning ma’noviy yaqinligi ularning obrazli tuzilishi va qo‘llanish doirasi to‘liq mos kelishini anglatmasligini ko‘rsatadi. Milliy-madaniy xususiyatlarni izohlashda lug‘aviy ma’lumotlar va kontekstual dalillarga tayanish zarurati asoslanadi. Natijalar frazeologik birliklarni tarjima qilish va chet tilini o‘qitishda hissiy ma’no, obraz hamda nutqiy vazifani birgalikda hisobga olishga xizmat qiladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1978. – URL: https://akbt.urdu.uz/uz/books/26085.

2. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 2003. – URL: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/M/bo3637992.html.

3. Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000.

4. Wierzbicka A. Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals. – Cambridge: Cambridge University Press, 1999. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511521256.

5. Dobrovol’skij D., Piirainen E. Figurative Language: Cross-cultural and Cross-linguistic Perspectives. – Amsterdam: Elsevier, 2005.

6. Qodirova S. Ingliz va o‘zbek tillarida hissiyotlarni ifodalovchi frazeologizmlarning madaniy o‘ziga xosliklari // Tamaddun nuri. – 2026. – 7-jild, 82-son, I qism. – B. 214–217. – DOI: https://doi.org/10.69691/02a0c129.

7. On Cloud Nine: Idioms and Phrasal Verbs to Express Happiness // Cambridge Dictionary Blog. – 2018. – URL: https://dictionaryblog.cambridge.org/2018/01/31/on-cloud-nine-idioms-and-phrasal-verbs-to-express-happiness/.

8. Norqobilov N. Oqbo‘yin: hikoya // Ziyouz elektron kutubxonasi. – URL: https://www.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-nasri/normurod-norqobilov-1953/normurod-norqobilov-oqbo-yin-hikoya.

9. Heart in Your Mouth // Collins English Dictionary. – URL: https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/heart-in-your-mouth.

10. Yuragi qon bo‘lmoq // O‘zbek tilining ta’limiy korpusi: lug‘at materiallari. – URL: https://uzschoolcorpara.uz/uz/Dictionary?q=on.

11. Break Someone’s Heart // Cambridge Dictionary. – URL: https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/break-heart.

12. Qayna: «qoni qaynamoq» // Izoh.uz. – URL: https://izoh.uz/word/qayna.

13. Hot under the Collar: Idioms to Describe Emotions // Cambridge Dictionary Blog. – 2016. – URL: https://dictionaryblog.cambridge.org/2016/01/06/hot-under-the-collar-idioms-to-describe-emotions/.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-11-05

Qanday havola qilish kerak

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA FRAZEMALARNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARINING CHOG‘ISHTIRMA TAHLILI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(11), 34-38. https://doi.org/10.67227/6jqc6p18