TO‘Y MAROSIMLARIGA TEGISHLI LEKSEMALAR VA ULARNING QO‘LLANILISHI
DOI:
https://doi.org/10.67227/r0e75354Kalit so‘zlar:
etnografizm, to‘y marosimlari, Samarqand tojiklari, leksik-semantik tahlil, lingvomadaniyat, bilingvizm, urf-odat, dialektal leksika.Abstrak
Maqolada Samarqand tojiklari lahjasidagi to‘y marosimlariga oid etnografik leksemalar lingvomadaniy va leksik-semantik jihatdan tahlil qilinadi. To‘y marosimlari uch guruhga – to‘ydan oldingi, to‘y jarayonidagi va to‘ydan keyingi urf-odatlarga ajratilib, ularga xos leksik birliklar (to‘y, sur, to‘yona, fotiha, nikoh, yuzko‘rdi, bibiseshanbe va boshqalar) ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ushbu leksemalar Samarqand tojiklarining milliy-madaniy o‘ziga xosligini ifodalovchi muhim manba hisoblanadi. Shuningdek, Samarqand tojiklari lahjasining tojik tilining shimoliy shevalari tarkibida mustaqil lahja sifatida shakllanishida bilingvizm hodisasi muhim rol o‘ynaganligi asoslab beriladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Mirzayev N. O‘zbek tili etnografizmlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: Fan, 1991. – B. 4.
2. Радлов В. В. Образцы народной литературы северных тюркских племен. – СПб., 1866–1886. – Т. I–VII.
3. Sarimsoqov B. O‘zbek marosim folklori. – Toshkent: Fan, 1986. – B. 9.
4. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. – IV jild. – Toshkent: O‘zME, 2007. – 641 b.
5. Ҷӯраев Ғ. Забони мо – ҷаҳони мо. – Душанбе, 2016. – 178 с.
6. Қодиров Р. Назаре ба фолклори тоҷикони вилояти Қашқадарё. – Душанбе: Эҷод, 2005. – 168 с.
7. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (ФТЗТ): иборат аз ду ҷилд. – Душанбе, 2008. – Ҷ. 1. – 950 с.; Ҷ. 2. – 945 с.