O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI DORIVOR O‘SIMLIK NOMLARINING KOGNITIV BELGILARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/42tc5k76Kalit so‘zlar:
dorivor o‘simlik nomlari, fitonim, kognitiv belgi, perifraza, motivatsion belgi, nominatsiya, konnotatsiya, frazeologik birlik, lingvokulturologiya, qiyosiy tahlil.Abstrak
Maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi dorivor o‘simlik nomlarining kognitiv belgilari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. O‘zbek tilida shifobaxsh o‘simliklarga nisbatan qo‘llaniladigan obrazli ifodalar hamda ingliz tilidagi perifrazalar (herbal aspirin, herb of remembrance, plant of immortality, royal herb, king of herbs va boshqalar) misolida o‘simlik nomlarining shakllanishida ishtirok etuvchi motivatsion belgilar aniqlanadi. L. F. Pucileva va A. M. Letova tasniflari asosida fitonimlarning tematik, aksiologik va nominativ tamoyillari ko‘rib chiqiladi, tarkibida o‘simlik komponenti bo‘lgan frazeologik birliklarning lingvokulturologik xususiyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijasida ikkala tilda ham dorivor o‘simlik nomlarining yetakchi funksiyasi pragmatik ekanligi, bitta nom bir nechta belgini mujassamlashtirishi mumkinligi hamda bir xil voqelikni nomlashda turli tillarda turli belgilar asos bo‘lishi aniqlangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Маслова В. А. Лингвокультурология: учебное пособие. – Москва: Академия, 2001. – 208 с. – URL: https://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Linguist/maslova/index.php. gumer.info
2. Раздорская О. В. Этимологический анализ фармацевтической лексики в английском и русском языках // Учёные записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и социальные науки. – 2018. – № 4 (81). – С. 184–187. – URL: https://oreluniver.ru/public/file/archive/4-81.pdf. oreluniver.ru
3. Dębowiak P., Waniakowa J. Semantic Motivation of Plant Names as a Part of Their Etymology // The Landscape of Lexicography / ed. by A. Villalva, G. Williams. – Lisboa: Centro de Linguística da Universidade de Lisboa; Aveiro: Centro de Línguas, Literaturas e Culturas da Universidade de Aveiro, 2019. – P. 173–200. – URL: https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/8ddd7276-824e-4a5a-8c57-3c659161127d. ruj.uj.edu.pl
4. Кириленко Е. И. Феномен медицины в горизонте культуры: теоретические основания анализа и этнокультурная спецификация. – Томск: Издательство ИОА СО РАН, 2008. – 330 с. – URL (muallif bibliografiyasi): https://amarus.info/кириленко-елена-ивановна/. Сайт Ассоциации медицинских антропологов
5. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago; London: University of Chicago Press, 1980. – 242 p. – URL: https://obnb.uk/p7366086-metaphors-we-live-by. obnb.uk
6. Мазнев Н. И. Энциклопедия лекарственных растений. – 3-е изд., испр. и доп. – Москва: Мартин, 2004. – 492, [3] с., [16] л. цв. ил. – URL: https://rusist.info/book/554584. книга 2004 года Структура курсовой
7. Mirjonov N. N. Shifobaxsh o‘simlik nomlarining lingvistik xususiyatlari // Scientific Progress. – 2022. – Vol. 3, № 2. – B. 214–223. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/shifobaxsh-o-simlik-nomlarining-lingvistik-xususiyatlari. cyberleninka.ru
8. Raximova N. P. O‘zbek va ingliz tillaridagi dorivor o‘simlik nomlarining kognitiv-semantik xususiyatlari: filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2025.