ГРАММАТИЧЕСКАЯ КОНСТРУКЦИОНАЛИЗАЦИЯ КОННЕКТОРОВ С КОМПОНЕНТОМ «是» В КИТАЙСКОМ ЯЗЫКЕ
DOI:
https://doi.org/10.67227/6qz35n74Kalit so‘zlar:
xitoy tili, 是 shì, konnektor, konstruksionallashuv, grammatik konstruksionallashuv, qayta tahlil, kompozitsionallik, sxematiklik, mahsuldorlik, konstruksiyalar tarmog‘i.Abstrak
Mazkur maqolada xitoy tilidagi 是 shì komponentini o‘z ichiga olgan konnektorlarning tarixiy shakllanishi grammatik konstruksionallashuv nazariyasi nuqtayi nazaridan tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy materialini 可是 kěshì «lekin, biroq», 还是 háishì «yoki», 即使 jíshǐ «hatto ... bo‘lsa ham» va 要是 yàoshì «agar» birliklari tashkil etadi. Tahlil natijasida 是 dastlab mustaqil bog‘lama sifatida faoliyat ko‘rsatgani, biroq tarixiy taraqqiyot jarayonida o‘zidan oldingi komponent bilan birikib, yaxlit bog‘lovchi konstruksiyaning ajralmas tarkibiy qismiga aylangani ko‘rsatib beriladi. Mazkur jarayon «shakl – ma’no» juftligining o‘zgarishi sifatida talqin qilinib, sintaktik qayta tahlil, komponentlar chegaralarining o‘zgarishi, kompozitsionallik darajasining pasayishi, sxematiklik va mahsuldorlikning ortishi bilan izohlanadi. [Y 是 XP] kopulyativ modelidan [CONN XP] konnektiv modeliga o‘tish hamda o‘zaro bog‘langan mikrokonstruksiyalar tarmog‘ining shakllanishiga alohida e’tibor qaratiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. 董秀芳. 词汇化:汉语双音词的衍生和发展. – 成都: 四川民族出版社, 2002. – URL: https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA62252844. ci.nii.ac.jp
2. 吕叔湘(主编). 现代汉语八百词. – 北京: 商务印书馆, 1980. – URL: https://ndlsearch.ndl.go.jp/books/R100000002-Ia0000007673. 国立国会図書館
3. 沈家煊. “语法化”研究综观 // 外语教学与研究. – 1994. – № 4. – P. 17–24.
4. 石毓智. 语法化的动因与机制. – 北京: 北京大学出版社, 2006. – URL: https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA79853000. ci.nii.ac.jp
5. 邢福义. 汉语复句研究. – 北京: 商务印书馆, 2001. – URL: https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA52811473. ci.nii.ac.jp
6. 朱德熙. 语法讲义. – 北京: 商务印书馆, 1982. – URL: https://books.google.com/books?id=PUrUAAAAMAAJ. books.google.com
7. Bybee J. Language, Usage and Cognition. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511750526. cambridge.org
8. Croft W. Radical Construction Grammar: Syntactic Theory in Typological Perspective. – Oxford: Oxford University Press, 2001. – DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198299554.001.0001. academic.oup.com
9. Goldberg A. E. Constructions: A Construction Grammar Approach to Argument Structure. – Chicago: University of Chicago Press, 1995. – URL: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/C/bo3683810.html. press.uchicago.edu
10. Hoffmann T., Trousdale G. (eds.). The Oxford Handbook of Construction Grammar. – Oxford: Oxford University Press, 2013. – DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195396683.001.0001. academic.oup.com
11. Hopper P. J., Traugott E. C. Grammaticalization. – 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139165525. cambridge.org
12. Li C. N., Thompson S. A. Mandarin Chinese: A Functional Reference Grammar. – Berkeley: University of California Press, 1981. – DOI: https://doi.org/10.1525/9780520352858. degruyterbrill.com
13. Traugott E. C., Dasher R. B. Regularity in Semantic Change. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002. – URL: https://www.cambridge.org/core/books/regularity-in-semantic-change/F07CBB401A177975904C1E37BE0D9E07. cambridge.org
14. Traugott E. C., Trousdale G. Constructionalization and Constructional Changes. – Oxford: Oxford University Press, 2013. – URL: https://academic.oup.com/book/27332. Oxford Academic