“UNIVERSITET 4.0” KONSEPSIYASINING SHAKLLANISHI VA RAQAMLI UNIVERSITET MODELINING NAZARIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/ehxtv264Kalit so‘zlar:
Universitet 4.0, raqamli universitet, ijtimoiy falsafa, universitetlar evolyutsiyasi, ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv, intellektual ta’lim muhiti, ochiq innovatsiyalar, inson kapitali, raqamli ekotizim, institutsional transformatsiya.Abstrak
Maqolada “Universitet 4.0” konsepsiyasining shakllanishi va raqamli universitet modelining nazariy asoslari ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Universitetlar evolyutsiyasi (1.0–4.0) sivilizatsion bosqichlar bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqilib, “Universitet 4.0” Industry 4.0 konsepsiyasining ta’lim sohasiga mexanik ko‘chirilishi emas, balki evolyutsion uzluksizlik tamoyili asosida shakllangan sintetik model ekanligi asoslanadi. Raqamli universitet texnologik transformatsiya modeli, “Universitet 4.0” esa institutsional transformatsiya modeli sifatida farqlanadi. Modelning yettita tarkibiy elementi va sakkizta ijtimoiy-falsafiy prinsipi aniqlanib, “Universitet 4.0” tushunchasiga mualliflik ta’rifi taklif etiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Farmoni. – 2019-yil 8-oktabr, PF-5847-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-4545884. lex.uz
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «“Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni. – 2020-yil 5-oktabr, PF-6079-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5030957. lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi qarori. – 2024-yil 14-oktabr, PQ-358-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-7158604. lex.uz
4. Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. – Geneva: World Economic Forum, 2016. – URL: https://books.google.com/books?id=mQQwjwEACAAJ. books.google.com
5. Humboldt W. von. Über die innere und äußere Organisation der höheren wissenschaftlichen Anstalten in Berlin // Werke in fünf Bänden. – Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1964. – Bd. 4: Schriften zur Politik und zum Bildungswesen. – S. 255–266. – URL: https://hiko-berlin.de/fileadmin/redakteur/02_Mediathek/100Quellen/8-01_Humboldtsche_Universitaet/Die_Humboldtsche_Universitaet.pdf. hiko-berlin.de
6. Clark B. R. Creating Entrepreneurial Universities: Organizational Pathways of Transformation. – Oxford: Pergamon Press, 1998. – URL: https://openlibrary.org/books/OL694788M/Creating_entrepreneurial_universities. Open Library
7. Etzkowitz H. The Evolution of the Entrepreneurial University // International Journal of Technology and Globalisation. – 2004. – Vol. 1, № 1. – P. 64–77. – DOI: https://doi.org/10.1504/IJTG.2004.004551. inderscience.com
8. Efimov V., Lapteva A. The Emergence of New Generation University: Philosophical View // ICERI2017 Proceedings. – Seville: IATED, 2017. – P. 579–588. – DOI: https://doi.org/10.21125/iceri.2017.0241. elib.sfu-kras.ru
9. Efimov V., Lapteva A. University 4.0: Philosophical Analysis // ICERI2017 Proceedings. – Seville: IATED, 2017. – P. 589–596. – DOI: https://doi.org/10.21125/iceri.2017.0242. elib.sfu-kras.ru
10. Castells M. The Rise of the Network Society. – Oxford: Blackwell, 1996. – URL: https://openlibrary.org/books/OL808342M/The_rise_of_the_network_society. Open Library
11. Long P., Siemens G. Penetrating the Fog: Analytics in Learning and Education // EDUCAUSE Review. – 2011. – Vol. 46, № 5. – P. 30–40. – URL: https://er.educause.edu/articles/2011/9/penetrating-the-fog-analytics-in-learning-and-education. er.educause.edu
12. Uskov V. L., Bakken J. P., Pandey A., Singh U., Yalamanchili M., Penumatsa A. Smart University Taxonomy: Features, Components, Systems // Smart Education and e-Learning 2016. – Cham: Springer, 2016. – P. 3–14. – DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-39690-3_1. Springer Nature Link
13. Chesbrough H. W. Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. – Boston: Harvard Business School Press, 2003. – URL: https://books.google.com/books?id=4hTRWStFhVgC. books.google.com
14. UNESCO. UNESCO Recommendation on Open Science. – Paris: UNESCO, 2021. – URL: https://www.unesco.org/en/legal-affairs/recommendation-open-science. Legal Affairs