ZAMONAVIY MEDIA TIZIMIDAGI AXBOROTLARNING MANIPULYATIV FUNKSIYALARINI YUZAGA CHIQARUVCHI LEKSIK-SEMANTIK VA KOGNITIV-PRAGMATIK MA’NOLARNING PRAGMALINGVISTIK TADQIQI
DOI:
https://doi.org/10.67227/xhb50817Kalit so‘zlar:
pragmalingvistika, media diskursi, axborot manipulyatsiyasi, leksik-semantik ma’no, kognitiv pragmatika, konnotatsiya, presuppozitsiya, implikatura, baholash, metafora, adresant, adresat, tanqidiy diskurs tahlili.Abstrak
Mazkur maqolada zamonaviy media tizimida axborotlarning manipulyativ funksiyalarini yuzaga chiqaruvchi leksik-semantik, kognitiv va pragmatik omillar pragmalingvistik nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Media diskursida qo‘llaniladigan baholovchi birliklar, emotsional-ekspressiv leksika, konnotativ ma’nolar, metaforalar, presuppozitsiya, implikatura, modal vositalar hamda nominativ strategiyalarning adresat tafakkuriga ta’sir ko‘rsatish mexanizmlari yoritiladi. O‘zbek tilshunosligida lingvistik pragmatika, nutqning kommunikativ xususiyatlari, matnning mazmuniy tuzilishi va diskursning kognitiv jihatlarini o‘rgangan olimlarning ilmiy qarashlari jahon tilshunosligidagi tanqidiy diskurs tahlili, kognitiv semantika va pragmalingvistika nazariyalari bilan qiyosiy asosda ko‘rib chiqiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Clarendon Press, 1962. – URL: https://www.mpi.nl/publications/item2271128/how-do-things-words. Max Planck Institute
2. Fairclough N. Media Discourse. – London: Edward Arnold, 1995. – URL: https://www.bloomsbury.com/uk/media-discourse-9780340588895/. Bloomsbury
3. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139173438. doi.org
4. Grice H. P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts / ed. by P. Cole, J. L. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41–58. – URL: https://www.sfu.ca/~jeffpell/Cogs300/GriceLogicConvers75.pdf. sfu.ca
5. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – URL: https://find.library.upenn.edu/catalog/994228803503681. find.library.upenn.edu
6. Charteris-Black J. Corpus Approaches to Critical Metaphor Analysis. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004. – DOI: https://doi.org/10.1057/9780230000612. link.springer.com
7. van Dijk T. A. Discourse and Manipulation // Discourse & Society. – 2006. – Vol. 17, № 3. – P. 359–383. – DOI: https://doi.org/10.1177/0957926506060250. journals.sagepub.com
8. van Dijk T. A. Discourse, Context and Cognition // Discourse Studies. – 2006. – Vol. 8, № 1. – P. 159–177. – DOI: https://doi.org/10.1177/1461445606059565. journals.sagepub.com
9. Levinson S. C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813313. cambridge.org
10. Mey J. L. Pragmatics: An Introduction. – 2nd ed. – Oxford: Blackwell, 2001. – URL: https://www.wiley.com/en-us/pragmatics-an-introduction-2nd-edition-p-9780631211327. Wiley
11. Nurmonov A. Lingvistik pragmatika. – Toshkent, 2012.
12. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent, 2008. – URL: https://lib.kuaf.uz/literature/show/pragmalingvistika. lib_kuaf_uz