O‘ZBEKISTON MAKTABLARIDA MAKTAB MASLAHATCHISI INSTITUTINING SHAKLLANISHI: IJTIMOIY-PSIXOLOGIK ADAPTATSIYA VA KASBIY IDENTIFIKATSIYA MASALALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/qrd5ex11Kalit so‘zlar:
maktab maslahatchisi, kasbiy identifikatsiya, ijtimoiy-psixologik moslashuv, rol noaniqligi, maktab psixologi, kasbga yo‘naltirish, malaka oshirish, intervyu.Abstrak
Maqolada O‘zbekiston maktablarida maktab maslahatchisi institutining shakllanishi ijtimoiy-psixologik moslashuv va kasbiy identifikatsiya nuqtayi nazaridan tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida 81 nafar maktab maslahatchisi o‘rtasida so‘rovnoma hamda 28 nafar maslahatchi bilan intervyu o‘tkazilgan. Olingan natijalar maktab maslahatchilarining vazifalari va vakolatlari yetarlicha aniqlashtirilmaganini, zarur resurslar yetishmasligini hamda mazkur lavozimning jamiyatdagi ijtimoiy qabul qilinishi to‘liq shakllanmaganini ko‘rsatgan. Shuningdek, maqolada maktab maslahatchisi institutini mustahkamlash, uning faoliyatini takomillashtirish va kasbiy maqomini oshirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Fagan T. K., Wise P. S. School Psychology: Past, Present, and Future. – 2nd ed. – Bethesda, MD: NASP Publications, 2000. – URL: https://eric.ed.gov/?id=ED462654. eric.ed.gov
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PQ-277-son «Maktabdan tashqari ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-7730550. lex.uz
3. Brott P. E., Myers J. E. Development of Professional School Counselor Identity: A Grounded Theory // Professional School Counseling. – 1999. – Vol. 2, № 5. – P. 339–348. – URL: https://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/j_myers_development_1999.pdf. onlinelibrary.wiley.com
4. Burnham J. J., Jackson C. M. School Counselor Roles: Discrepancies between Actual Practice and Existing Models // Professional School Counseling. – 2000. – Vol. 4, № 1. – P. 41–49. – URL: https://eric.ed.gov/?id=EJ629043. eric.ed.gov
5. Климов Е. А. Психология профессионального самоопределения: учебное пособие. – 2-е изд. – Москва: Академия, 2005. – 302 с. – ISBN 5-7695-2398-0. – URL: https://opochka.ru/node/8028. opochka.ru
6. Маркова А. К. Психология труда учителя: книга для учителя. – Москва: Просвещение, 1993. – 192 с. – ISBN 5-09-003639-X. – URL: https://lib.mgppu.ru/opacunicode/index.php?url=%2Fnotices%2Findex%2FIdNotice%3A10105%2FSource%3Adefault. Психология труда учителя- Absopac
7. Пряжников Н. С. Методы профориентационной работы в школе. – Москва: Академия, 2005. – 208 с.
8. Шнейдер Л. Б. Профессиональная идентичность: монография. – Москва: Московский открытый социальный университет, 2001. – 272 с. – URL: https://psychlib.ru/inc/absid.php?absid=15490. psychlib.ru
9. Роджерс К., Даймонд Р. Психотерапия и изменение личности / пер. с англ. – Москва: Издательство иностранной литературы, 1959. – 456 с.
10. Налчаджян А. А. Социально-психологическая адаптация личности: формы, механизмы и стратегии. – Ереван: Издательство АН АрмССР, 1988. – 262, [1] с. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01008760111. Search RSL
11. Реан А. А., Кудашев А. Р., Баранов А. А. Психология адаптации личности: анализ, теория, практика. – Санкт-Петербург: Прайм-ЕВРОЗНАК, 2006. – 479 с. – ISBN 5-93878-211-2. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01002921559. Search RSL
12. Реан А. А. Психология личности: социализация, поведение, общение. – Санкт-Петербург: Прайм-ЕВРОЗНАК; Москва: ОЛМА-Пресс, 2004. – 407 с. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01002395999. Search RSL
13. Реан А. А., Коломинский Я. Л. Социальная педагогическая психология: учебное пособие. – Санкт-Петербург: Питер, 1999. – 416 с. – ISBN 5-88782-424-7. – URL: https://rgub.ru/searchopac/book.php?id=BOOK%2F29024. Социальная педагогическая психология- Absopac
14. Rogers C. R., Dymond R. F. (eds.). Psychotherapy and Personality Change: Co-ordinated Research Studies in the Client-Centered Approach. – Chicago: University of Chicago Press, 1954. – URL: https://books.google.com/books?id=ogglAAAAMAAJ. books.google.com