FARG‘ONA VODIYSI ZIYORATGOHLARIDA TARIXIY XOTIRA VA XALQ E’TIQODLARINING SAQLANISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/qcdybz48Kalit so‘zlar:
ziyoratgoh, qadamjo, tarixiy xotira, xalq e’tiqodlari, identitet, nomoddiy madaniy meros, Farg‘ona vodiysi.Abstrak
Maqolada Farg‘ona vodiysi ziyoratgohlari nafaqat diniy e’tiqod obyektlari, balki tarixiy xotira, mahalliy identitet va avlodlararo madaniy meros uzviyligini ta’minlovchi ijtimoiy-madaniy makon sifatida tahlil qilinadi. Etnografik va antropologik tadqiqotlarni qiyosiy-tahliliy o‘rganish asosida ziyoratgohlarda tarixiy xotiraning muqaddas makonlar, og‘zaki rivoyatlar, marosim amaliyotlari va ijtimoiy institutlar orqali saqlanish mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari ziyoratgohlarning tarixiy xotirani avloddan avlodga yetkazish, xalq e’tiqodlarini saqlash hamda mahalliy madaniy identitetni mustahkamlashdagi ijtimoiy-madaniy ahamiyatini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Снесарев Г. П. Реликты домусульманских верований и обрядов у узбеков Хорезма. – Москва: Наука, 1969. – 336 с. – URL: https://static.iea.ras.ru/books/snesarev_relikty.pdf. static.iea.ras.ru
2. Ashirov A. O‘zbek xalqining qadimiy e’tiqod va marosimlari. – Toshkent, 2007. – URL: https://cspu.uz/ozbek-xalqining-qadimiy-etiqod-va-marosimlari. cspu.uz
3. Raximov U. S. Farg‘ona vodiysi aholisi ijtimoiy hayotida ziyoratgohlarning o‘rni: magistrlik dissertatsiyasi. – Qo‘qon: Qo‘qon davlat pedagogika instituti, 2020. https://api.ziyonet.uz/uploads/books/1340894/61b1aec93c8b5.pdf.
4. Xoldorov J. Farg‘ona vodiysi ziyoratgohlarining turistik salohiyati (Farg‘ona viloyati misolida) // International Scientific-Practical Conference on “Modern Education: Problems and Solutions”. – 2024. – Vol. 3, № 3.
5. Наливкин В. П., Наливкина М. В. Очерк быта женщины оседлого туземного населения Ферганы. – Казань: Типография Императорского университета, 1886. – URL: https://www.prlib.ru/item/356055. Президентская библиотека имени Б.Н. Ельцина
6. Nora P. Between Memory and History: Les Lieux de Mémoire // Representations. – 1989. – № 26. – P. 7–24. – DOI: https://doi.org/10.2307/2928520. online.ucpress.edu
7. Dala yozuvlari. Namangan viloyati, Pop tumani, Sang MFY. – 2025.
8. DeWeese D. Islamization and Native Religion in the Golden Horde: Baba Tükles and Conversion to Islam in Historical and Epic Tradition. – University Park: Pennsylvania State University Press, 1994. – URL: https://www.psupress.org/books/titles/0-271-01072-X.html. psupress.org
9. Басилов В. Н. Культ святых в исламе. – Москва: Мысль, 1970. – 144 с. – URL: https://abashin.org/wp-content/uploads/2024/03/basilov3.pdf. abashin.org
10. Hobsbawm E., Ranger T. (eds.). The Invention of Tradition. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – URL: https://www.cambridge.org/core/books/invention-of-tradition/B9973971357795DC86BE856F321C34B3. cambridge.org
11. Eade J., Sallnow M. J. (eds.). Contesting the Sacred: The Anthropology of Christian Pilgrimage. – London: Routledge, 1991. – URL: https://openlibrary.org/books/OL1876606M/Contesting_the_sacred. Open Library
12. Mamatov J. Q. Namangan viloyati ziyoratgohlaridagi xalq sayillarining etnomadaniy xususiyatlari // Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2026. – Jild 3, № 4. – B. 268–271. – URL: https://publishscience.uz/sirsh/article/view/1048. publishscience.uz