ZAMONAVIY TIBBIYOT RIVOJIDA FALSAFANING GUMANISTIK ROLI
Kalit so‘zlar:
Tibbiyot falsafasi, gumanizm, bioetika, klinik amaliyot, inson qadri, shifokor etikasi, bemor huquqlari, texnokratik yondashuv, globalizatsiya, tibbiy antropologiya.Abstrak
Mazkur maqolada zamonaviy tibbiyotning jadal rivojlanish jarayonida falsafaning gumanistik mohiyati va uning metodologik hamda aksiologik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda tibbiyot va falsafa o‘rtasidagi o‘zaro integratsion bog‘liqlik, xususan, insonparvarlik tamoyillarining klinik amaliyot, bioetika, shifokor va bemor munosabatlarida tutgan o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan asoslanadi. Shuningdek, globalizatsiya sharoitida tibbiy texnologiyalarning rivojlanishi fonida inson qadri, bemor huquqlari va shifokor mas’uliyati kabi masalalarning falsafiy talqini yoritiladi. Maqolada zamonaviy bioetika muammolari, texnokratik yondashuvning ehtimoliy xavflari hamda gumanistik paradigmaning tibbiyot tizimidagi o‘rni ochib beriladi. Tadqiqot natijalari tibbiy amaliyotda inson omilini markaziy kategoriya sifatida saqlab qolish zarurligini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Beauchamp T. L., Childress J. F. Principles of Biomedical Ethics. – New York: Oxford University Press, 2019. – 480 p.
2. Potter V. R. Bioethics: Bridge to the Future. – Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1971. – 205 p.
3. Gadamer H.-G. The Enigma of Health: The Art of Healing in a Scientific Age. – Stanford: Stanford University Press, 1996. – 196 p.
4. Фролов И. Т. О человеке и гуманизме. – Москва: Политиздат, 1989. – 368 с.
5. Ильин В. В. Философия медицины. – Москва: Академический проект, 2004. – 320 с.
6. Амосов Н. Н. Размышления о здоровье. – Киев: Здоровье, 1990. – 168 с.
7. Qodirov A. Tibbiyot etikasi asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
8. Karimov S. Zamonaviy bioetika va global muammolar. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2022.
9. Mirzayev M. Tibbiyotda axloqiy madaniyat va inson omili. – Toshkent: Ma’naviyat, 2020.
10. World Health Organization. Ethics and Health. – Geneva: WHO Press, 2021. – 150 p.
11. Abdullayev N. Falsafa va ijtimoiy tafakkur asoslari. – Toshkent: Universitet, 2019.
12. Rasulov B. Tibbiyot falsafasi va bioetik qarashlar. – Toshkent: Fan, 2021.
13. Yusupov Sh. Inson qadri va zamonaviy jamiyat. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018.
14. Toshpo‘latov A. Ilm-fan va gumanistik qadriyatlar. – Toshkent: Adabiyot va san’at, 2020.
15. Yuldasheva D. Oʻzbekistonda axborot xavfsizligini taʼminlashning dolzarb masalalari // Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari. Aktualnye problemy sotsialno-gumanitarnyx nauk. Actual Problems of Humanities and Social Sciences. – 2025. – T. 5. – № 9. – B. 71–74.
16. G‘aniyev E. Yoshlarda axloqiy inqiroz kuchayishida ommaviy axborot vositalarining roli // Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari. Aktualnye problemy sotsialno-gumanitarnyx nauk. Actual Problems of Humanities and Social Sciences. – 2025. – T. 5. – № 5. – B. 245–248.
17. Yuldashevna Y. D. Science and its significance in the process of forming spiritual and moral values // JournalNX. – 2021. – T. 7. – № 04. – B. 248–253.
