TO‘RTKO‘L SHAHRINING VUJUDGA KELISHI VA RIVOJLANISHINING TARIXIY OMILLARI

Mualliflar

  • Гульнара Сейдеметова Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti Author
  • Улугбек Хожаниязов Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti Author

Kalit so‘zlar:

To‘rtko‘l, Xorazm vohasi, urbanizatsiya, Janubiy Orolbo‘yi, tarixiy shaharlar, arxeologik yodgorliklar, toponimika, Buyuk ipak yo‘li, Petro-Aleksandrovsk, Qoraqalpog‘iston, tarixiy manbalar, folklor materiallari, shahar madaniyati, o‘rta asr shaharlari, Markaziy Osiyo.

Abstrak

Maqolada Xorazm vohasining eng qadimiy markazlaridan biri bo‘lgan To‘rtko‘l shahrining vujudga kelishi va rivojlanishining tarixiy sharoitlari tahlil qilinadi. Yozma manbalar, arxeologik ma’lumotlar va folklor materiallarining kompleks tahlili asosida mintaqadagi urbanizatsiya jarayonlarining muhim xususiyatlari ochib beriladi. “To‘rtko‘l” toponimining kelib chiqishi haqidagi turli talqinlar, shuningdek, shaharning tarixiy davomiyligi hamda Orolbo‘yi hududining ijtimoiy-madaniy taraqqiyotidagi o‘rni alohida yoritiladi. Tadqiqot yakunida shaharning qadimiyligi va Markaziy Osiyo tarixiy kommunikatsiyalar tizimidagi strategik ahamiyati haqida xulosa chiqariladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Abulg‘ozi. Shajara-i turk / mas’ul muharrir va so‘z boshi muallifi B. A. Axmedov. – Toshkent, 1992.

2. Ахмедов. – Тошкент, 1992; Ахмедов Б. А. Историко-географическая литература о Средней Азии XVI–XVIII вв. – Ташкент, 1985; Стори Ч. А. Персидская литература / пер. с англ., перераб. и доп. Ю. Э. Брегель. – Ч. II. – Москва, 1972.

3. Досумов Я. Д. Очерки истории Каракалпакской АССР. 1917–1927 гг. – Ташкент, 1960; Досумов Я. М. Гражданская война в Каракалпакии. 1916–1920 гг. – Нукус, 1975.

4. История Узбекистана в источниках. Известия путешественников и ученых XVI – первой половины XIX вв. / сост. Б. В. Лунин. – Ташкент, 1988.

5. Камалов С., Кощанов Л., Ханшев Г. Төрткул – Қарақалпақстанның бүгинги пайтахты. – Нөкис, 1993.

6. Камалов С., Кощанов А. Тарийх дәрбентиндеги қала. – Әмиў шамшырағы. – Нөкис, 1973.

7. Камалов С., Кощанов А., Хажиев Ғ. Қарақалпақстанның биринши пайтахты. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1993.

8. Камалов С. К., Косбергенов Р., Косымбетов И. Навеки вместе. К 100-летию добровольного присоединения Каракалпакии к России. – Нукус, 1973.

9. Каракалпакия. Труды I конференции по изучению производительных сил ККАССР. – Т. I–II. – Ленинград, 1934.

10. Кожагелдиев А. История города Турткуля: 1873–1941 гг.: дис. … канд. ист. наук. – Нукус, 1996.

11. Кононов А. Н. История приобретения, переводов, издания и изучения сочинения Абулгази «Родословная тюрок» // Советская тюркология. – 1971. – № 1. – С. 3–127.

12. Косбергенов Р. Қарақалпақстанның Россияға қосылыўы. – Нөкис, 1972; Камалов С. К. Каракалпаки в XVIII–XIX веках. – Ташкент, 1988; Кощанов А. Об историографии русско-каракалпакских отношений в XVIII–XIX веках // Вестник КК ФАН УзССР. – 1991. – № 2. – С. 22–85.

13. Кун А. Л. Культурный оазис Хивинского ханства // Туркестанские ведомости. – 1874. – № 9; Кун А. Л. Культура оазиса низовьев Амударьи от Кунграда до Чимбая // Материалы для статистики Туркестанского края. – Вып. IV. – СПб., 1876.

14. Маслова О. В. Обзор русских путешествий и экспедиций в Среднюю Азию (1875–1886 гг.). – Ч. I–IV. – Ташкент, 1955. – С. 197.

15. Материалы Всероссийских переписей 1920 г. Перепись населения в Туркестанской республике. – Ч. I: Поселенные итоги Амударьинской области. – Ташкент, 1923.

16. Очерки истории Каракалпакской АССР. – Т. I–II. – Ташкент, 1964.

17. Поездка из Орска в Хиву и обратно, совершенная в 1740–1741 гг. поручиком Гладышевым и геодезистом Муравиным // Географические известия РГО. – СПб., 1850. – Вып. 1.

18. Садыков А. С. Города Хивинского ханства в конце XIX – начале XX вв. // Материалы по истории и археологии Узбекистана. – Научные труды ТашГУ. – Вып. 441. – Ташкент, 1973.

19. Сухарева О. А. Позднефеодальный город Бухара конца XIX – начала XX века. – Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1962. – С. 7.

20. Толстов С. П. Города гузов // Советская этнография. – Москва; Ленинград, 1930.

21. Труды Хорезмской археологическо-этнографической экспедиции / под общ. рук. С. П. Толстова. – Т. I–II. – Москва, 1952–1958; Камалов С. К. Хорезмская экспедиция и развитие исторической науки в Каракалпакии // Вестник КК ФАН УзССР. – 1978. – № 2. – С. 57–62

22. Уббиниязов Ж. Қарақалпақстан XX әсирдиң басында. – Нөкис, 1972.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-10

Qanday havola qilish kerak

TO‘RTKO‘L SHAHRINING VUJUDGA KELISHI VA RIVOJLANISHINING TARIXIY OMILLARI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(5), 205-208. https://publishscience.uz/sirsh/article/view/1313