LAB ORQALI IFODALANADIGAN KINETIK BIRLIKLARNING KOGNITIV-SEMANTIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
kinetik birlik, lab harakati, kognitiv semantika, konsept, noverbal kommunikatsiya, mimika, lingvokognitiv tahlil, pragmatika, o‘zbek tili, ingliz tili.Abstrak
Maqolada lab orqali ifodalanadigan kinetik birliklarning kognitiv-semantik xususiyatlari o‘zbek va ingliz tillari materiali asosida tahlil qilinadi. Lab harakati inson yuz mimikasining faol qismi sifatida emotsiya, munosabat, baho, sukut, kinoya, araz, ichki zo‘riqish va kommunikativ niyatni ifodalovchi lingvokognitiv belgi sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda “labini tishlamoq”, “labini qisib olmoq”, “labini burmoq”, “labini cho‘chchaytirmoq” kabi o‘zbekcha birliklar hamda “to bite one’s lip”, “to press one’s lips together”, “to curl one’s lip”, “to pout”, “to smirk” kabi inglizcha birliklar qiyosiy tahlilga tortildi. Natijalar lab harakati konsepti “tana – emotsiya – kognitiv baho – nutqiy ifoda – madaniy talqin” modeli orqali shakllanishini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Birdwhistell R. L. Kinesics and Context: Essays on Body Motion Communication. – Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1970. – 338 p.
2. Kendon A. Gesture: Visible Action as Utterance. – Cambridge: Cambridge University Press, 2004. – 400 p.
3. Ekman P., Friesen W. V. The Repertoire of Nonverbal Behavior: Categories, Origins, Usage, and Coding // Semiotica. – 1969. – Vol. 1. – P. 49–98.
4. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 242 p.
5. Langacker R. W. Foundations of Cognitive Grammar. Vol. 1. – Stanford: Stanford University Press, 1987. – 516 p.
6. Fillmore Ch. J. Frame Semantics // Linguistics in the Morning Calm. – Seoul: Hanshin Publishing, 1982. – P. 111–137.
7. Hall E. T. The Silent Language. – New York: Anchor Books, 1959. – 240 p.
8. Knapp M. L., Hall J. A., Horgan T. G. Nonverbal Communication in Human Interaction. – Boston: Wadsworth, 2014. – 528 p.
9. Wierzbicka A. Emotions Across Languages and Cultures. – Cambridge: Cambridge University Press, 1999. – 349 p.
10. Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000. – 224 p.
11. Колшанский Г. В. Паралингвистика. – М.: Наука, 1974. – 96 с.
12. Лабунская В. А. Невербальное поведение: социально-перцептивный подход. – Ростов-на-Дону: Изд-во РГУ, 1986. – 135 с.
13. Горелов И. Н. Невербальные компоненты коммуникации. – М.: Наука, 1980. – 104 с.
14. Mo‘minov S. O‘zbek muloqot xulqining ijtimoiy-lisoniy xususiyatlari. – Toshkent: Fan, 2000. – 160 b.
15. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006. – 92 b.