BIRLASHGAN MILLATLAR TASHKILOTINING YAQIN SHARQDAGI O‘RNI

Mualliflar

  • Komiljon Akhmedov Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Author

Kalit so‘zlar:

BMT, diplomatiya, Yaqin Sharq, ziddiyat, insonparvarlik yordami.

Abstrak

Yaqin Sharq zamonaviy xalqaro tizimdagi mojarolardan eng ko‘p zarar ko‘rgan hududlardan biri bo‘lib qolmoqda. 1945-yildan buyon United Nations mintaqadagi qurolli mojarolarni boshqarish, muzokaralarga ko‘maklashish, gumanitar yordam yetkazish hamda xalqaro tinchlik va xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan sa’y-harakatlarda markaziy o‘rin egallab kelmoqda. Mazkur maqolada BMTning Yaqin Sharqdagi mojarolarni boshqarishdagi samaradorligi to‘rtta tahliliy yo‘nalish asosida baholanadi: tinchlikparvarlik faoliyati, vositachilik, gumanitar javob choralari hamda sanksiyalar kabi majburlovchi vositalar. Tadqiqotda Lebanon, Golan Heights, Iraq, Iran, Syria va Yemen misollariga tayangan holda sifat jihatidan qiyosiy yondashuv qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, BMT mojarolarni jilovlash, sulhga rioya etilishini monitoring qilish va gumanitar faoliyatni muvofiqlashtirish borasida nisbatan ijobiy natijalarga erishgan, ayniqsa mandatlar aniq belgilangan va yirik davlatlar o‘rtasida cheklangan bo‘lsa-da muayyan kelishuv mavjud bo‘lgan holatlarda. Biroq tashkilot siyosiy nizolarning tub sabablarini bartaraf etish, uzoq davom etuvchi fuqarolar urushlarining oldini olish yoki keskin qutblashgan geosiyosiy muhitda qarorlarning ijrosini ta’minlash borasida kamroq muvaffaqiyat qozongan. United Nations Security Councildagi veto siyosati, mezbon davlat roziligiga qaramlik, moliyaviy cheklovlar hamda parchalangan mintaqaviy raqobat kabi tizimli omillar operatsion samaradorlikni pasaytirishda davom etmoqda. Maqola xulosasiga ko‘ra, United Nations Yaqin Sharqda barcha mojarolarni to‘liq hal etuvchi institut sifatida emas, balki keskinlashuvni yumshata oladigan, diplomatik kanallarni saqlab qoladigan va uzoq muddatli tinchlik barpo etish sa’y-harakatlarini qo‘llab-quvvatlaydigan barqarorlashtiruvchi institut sifatida hanuz ajralmas ahamiyatga ega.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. United Nations Peacekeeping. United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO). – 2026.

2. United Nations Peacekeeping. United Nations Disengagement Observer Force (UNDOF). – 2026.

3. United Nations Peacekeeping. United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL). – 2026.

4. United Nations Assistance Mission for Iraq (UNAMI). Final Reports and Mandate Closure. – 2025.

5. Bellamy A. J., Williams P. D. Understanding Peacekeeping. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010.

6. Keohane R. O. After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy. – Princeton: Princeton University Press, 1984.

7. Mearsheimer J. J. The False Promise of International Institutions // International Security. – 1994. – Vol. 19(3). – P. 5–49.

8. Finnemore M. National Interests in International Society. – Cornell: Cornell University Press, 1996.

9. Abdelghani H. Evaluating the Role of the United Nations in Managing Middle East Conflicts // Law and Political Science Journal. – 2025. – Vol. 11(1). – P. 562–577.

10. United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA). Middle East Humanitarian Overview. – 2025.

11. World Food Programme (WFP). Middle East Regional Situation Reports. – 2025.

12. United Nations Special Envoy for Syria. Official Briefings and Reports. – 2025.

13. United Nations Special Envoy for Yemen. Official Briefings and Reports. – 2025.

14. United Nations Development Programme (UNDP). Annual Report: Arab States Region. – 2024.

15. UNICEF. Middle East and North Africa Regional Humanitarian Action for Children. – 2024.

16. Food and Agriculture Organization (FAO). Water Scarcity in the Near East and North Africa Region. – 2024.

17. World Health Organization (WHO). Health Emergencies in the Eastern Mediterranean Region. – 2024.

18. United Nations. Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. – 2015.

19. OECD. The Humanitarian–Development–Peace Nexus: Interim Progress Review. – 2023.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-05

Qanday havola qilish kerak

BIRLASHGAN MILLATLAR TASHKILOTINING YAQIN SHARQDAGI O‘RNI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(5), 310-317. https://publishscience.uz/sirsh/article/view/1458

O'xshash maqolalar

1-10 / 84

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.