MAXSUS SOHALAR UCHUN INGLIZ TILI (ESP) KURSLARIDA BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH: IMKONIYATLAR VA MUAMMOLAR
Kalit so‘zlar:
ESP, maxsus maqsadlar uchun ingliz tili, sun’iy intellekt, baholash, avtomatlashtirilgan baholash, kasbiy-kommunikativ kompetensiya, raqamli ta’lim, akademik halollik, individual fikr-mulohaza, til kompetensiyasi.Abstrak
Mazkur maqolada maxsus sohalar uchun ingliz tili — ESP kurslarida talabalarning til kompetensiyasini baholash jarayonida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari va mavjud muammolar tahlil qilinadi. Zamonaviy kasbiy ta’limda ESP kurslari talabalarning umumiy ingliz tili bilimlarini emas, balki muayyan kasbiy sohada muloqot qilish, terminologiyani to‘g‘ri qo‘llash, akademik va professional matnlarni tushunish hamda amaliy kommunikativ vazifalarni bajarish qobiliyatini shakllantirishga yo‘naltirilgan. Shu sababli baholash jarayoni ham an’anaviy testlar bilan cheklanmay, talabaning kasbiy-kommunikativ kompetensiyasini kompleks aniqlashga xizmat qilishi zarur. Sun’iy intellekt asosidagi avtomatlashtirilgan baholash tizimlari yozma ishlar, og‘zaki nutq, talaffuz, lug‘at boyligi, grammatik aniqlik va mazmuniy muvofiqlikni tezkor tahlil qilish imkonini beradi. Shuningdek, bunday texnologiyalar individual fikr-mulohaza berish, ta’lim natijalarini monitoring qilish va baholashning obyektivligini oshirishga yordam beradi. Biroq ESP baholashida sun’iy intellektdan foydalanish bir qator muammolarni ham yuzaga keltiradi. Jumladan, kasbiy kontekstni to‘liq anglashdagi cheklovlar, baholash mezonlarining shaffof emasligi, akademik halollik, ma’lumotlar maxfiyligi, algoritmik xatoliklar va o‘qituvchi rolini noto‘g‘ri talqin qilish kabi masalalar dolzarb ahamiyat kasb etadi. Maqolada sun’iy intellektni ESP kurslarida baholash vositasi sifatida samarali qo‘llash uchun pedagogik, metodik va etik yondashuvlarni uyg‘unlashtirish zarurligi asoslanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Hutchinson T., Waters A. English for Specific Purposes: A Learning-Centred Approach. — Cambridge: Cambridge University Press, 1987. — 183 p.
2. Dudley-Evans T., St John M. J. Developments in English for Specific Purposes: A Multi-Disciplinary Approach. — Cambridge: Cambridge University Press, 1998. — 301 p.
3. Chapelle C. A., Voss E. 20 Years of Technology and Language Assessment in Language Learning & Technology // Language Learning & Technology. — 2016. — Vol. 20, № 2. — P. 116–128.
4. Xi X. Automated Scoring and Feedback Systems: Where Are We and Where Are We Heading? // Language Testing. — 2010. — Vol. 27, № 3. — P. 291–300.
5. Shermis M. D., Burstein J. Handbook of Automated Essay Evaluation: Current Applications and New Directions. — New York: Routledge, 2013. — 361 p.
6. U.S. Department of Education, Office of Educational Technology. Artificial Intelligence and the Future of Teaching and Learning: Insights and Recommendations. — Washington, DC: U.S. Department of Education, 2023. — 71 p.
