O‘ZBEK VA RUS ERTAK AN’ANALARIDA PARI VA VASILISA PREMUDRAYA OBRAZLARINING QIYOSIY-TIPOLOGIK TAHLILI
Kalit so‘zlar:
qiyosiy-tipologik tahlil, pari, Vasilisa Premudraya, o‘zbek ertaklari, rus xalq ertaklari, ayol obrazlari, aksiologik yondashuv, arxetip, sehr, transformatsiya.Abstrak
Maqolada o‘zbek ertak an’analaridagi pari obrazi hamda rus xalq ertaklaridagi Vasilisa Premudraya obrazi qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tahlil natijasida sinov, o‘zgarish va nikoh motivlari asosida tipologik o‘xshashliklar aniqlanadi, shuningdek, ularning madaniy-mifologik kontekst bilan bog‘liq farqlari ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari dono sehrli yordamchi arxetipining universalligini, shu bilan birga uning milliy ifodalanish xususiyatlarini tasdiqlaydi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Пропп В. Я. Былины: в 2 т. / подгот. текста, вступ. ст. и коммент. В. Я. Проппа и Б. Н. Путилова. – Москва, 1958.
2. Пропп В. Я. Морфология волшебной сказки. – Москва, 1965; Пропп В. Я. Исторические корни волшебной сказки. – Москва, 1974.
3. Миллер Ф. В. Очерки русской народной словесности / отв. ред. О. А. Платонов. – Москва: Институт русской цивилизации, 2015.
4. Мелетинский Е. М. Герой волшебной сказки. Происхождение образа. – Москва, 1960.
5. Новик Е. С. Система персонажей русской волшебной сказки // Типологические исследования по фольклору. – Москва, 1975.
6. Снесарёв Г. П. Реликты домусульманских верований и обрядов у узбеков Хорезма. – Москва: Наука, 1983.
7. Kayumov O. S. O‘zbek folklorida pari obrazi: filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Toshkent, 1999.
8. Муминова А. Образы женщин в узбекских народных сказках. – Самарканд, 1967.
9. Женщина в мифах и легендах: энциклопедический словарь / avt.-tuzuvchi O. I. Valyanskaya. – Toshkent, 1992.
10. Sarimsoqov B. Epik janrlar diffuziyasi // O‘zbek folklorining epik janrlari. – Toshkent, 1981.
11. Gulnor-pari: doston. – Toshkent, 1965.
12. Oltin beshik. – Toshkent: Adabiyot va san’at nashriyoti, 1988.
13. Литвинский Б. А. Семантика древних верований и обрядов памирцев // Средняя Азия и её соседи в древности и средневековье. – Москва, 1981.
14. Ремпель Л. И. Цепь времён // Вековые образы и бродячие сюжеты в традиционном искусстве Средней Азии. – Ташкент: Издательство литературы и искусства, 1987. – С. 94–95.
15. Uther H.-J. The Types of International Folktales: A Classification and Bibliography. – Helsinki, 2011. – P. 662.
16. Русские народные сказки / сост. А. Н. Афанасьев. – Москва, 2006.