INTERFIKSAL MORFEMALARNING LEKSIK-SEMANTIK VALENTLIGINI QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)

Mualliflar

  • So‘xrob Berdiyev Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Author

Kalit so‘zlar:

interfiks, interfiksal morfema, leksik-semantik valentlik, qiyosiy tahlil, kognitiv tilshunoslik, morfologiya, so‘z yasalishi, linking element, neoklassik birliklar, takroriy birliklar, juft so‘zlar, ingliz tili, o‘zbek tili, semantik munosabat, morfemik tahlil, kognitiv model, terminologiya, qo‘shma so‘zlar, ravishlashgan birliklar, oraliq morfema.

Abstrak

Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillari misolida interfiksal morfemalarning leksik-semantik valentligi qiyosiy-kognitiv jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot so‘z tarkibi, so‘z yasalishi va ma’no bog‘lanishi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, interfikslarning nafaqat shakliy, balki semantik vazifalari ham yoritiladi. Interfiks mustaqil leksik ma’no anglatmasa-da, ikki asos yoki qism orasida joylashib, ularning birikishini hamda ma’no uyg‘unligini ta’minlaydi. Tadqiqotda qiyosiy, morfemik, leksik-semantik, kognitiv tahlil va kontekstual kuzatish metodlari qo‘llanilgan. Natijalar ingliz tilida interfikslar asosan terminologik va neoklassik birliklarda faol qo‘llanishini, o‘zbek tilida esa takroriy va juft shaklli birliklarda semantik munosabatni kuchaytirishini ko‘rsatadi. Maqolaning ilmiy yangiligi interfiksal morfemalarning texnik bog‘lovchi unsur emas, balki semantik valentlikni ifodalovchi muhim birlik sifatida talqin etilishidadir.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Aronoff M., Fudeman K. What Is Morphology? – 2nd ed. – Wiley-Blackwell, 2011. – 238 p.

2. Bauer L. Introducing Linguistic Morphology. – 2nd ed. – Edinburgh: Edinburgh University Press, 2003. – 366 p.

3. Bauer L., Lieber R., Plag I. The Oxford Reference Guide to English Morphology. – Oxford: Oxford University Press, 2013. – 704 p.

4. Booij G. The Grammar of Words: An Introduction to Linguistic Morphology. – 3rd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2012. – 336 p.

5. Haspelmath M., Sims A. D. Understanding Morphology. – 2nd ed. – London: Routledge, 2010. – 384 p.

6. Lieber R. Introducing Morphology. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010. – 370 p.

7. Nurmonov A., Shahobiddinova Sh., Iskandarova Sh., Nabiyeva D. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi: Morfologiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2001. – 184 b.

8. O‘zbek tili grammatikasi. I tom: Morfologiya. – Toshkent: Fan, 1975. – 610 b.

9. Plag I. Word-Formation in English. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003. – 240 p.

10. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Universitet, 2006. – 476 b.

11. SS B. Semantic and Pragmatic Features of Interfixed Units in the Field of Pedagogy in English and Uzbek Languages // European International Journal of Philological Sciences. – 2024. – Vol. 4. – No. 11. – P. 5–11.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-05

Qanday havola qilish kerak

INTERFIKSAL MORFEMALARNING LEKSIK-SEMANTIK VALENTLIGINI QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA). (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(5), 274-278. https://publishscience.uz/sirsh/article/view/1488