MEDIAKOMMUNIKATSIYADA JURNALISTIKA PRINSIPLARINING AHAMIYATI, MAVZU TANLASHDA JURNALISTNING MAHORATI (RADIO MISOLIDA)
Kalit so‘zlar:
mediakommunikatsiya, jurnalistika prinsiplari, radiojurnalistika, mavzu tanlash, jurnalist mahorati, auditoriya, xolislik, dolzarblik.Abstrak
Ushbu ilmiy maqolada mediakommunikatsiya jarayonida jurnalistika prinsiplarining qanday muhim rol o‘ynashi, xususan, radioeshittirish misolida mavzu tanlashda jurnalist malakasining namoyon bo‘lishi tahlil qilinadi. Zamonaviy axborot makonida turli platformalar (ijtimoiy tarmoqlar, podkastlar, onlayn radiostansiyalar) kengayib borayotgan bir paytda, jurnalistlikning asosiy tamoyillari – xolislik, to‘g‘rilik, haqqoniylik, oshkoralik, mas’uliyatlilik – o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan, aksincha ularga bo‘lgan ehtiyoj ortgan. Radio esa o‘zining sof ovozli tabiati, tinglovchi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqoti va tezkorligi bilan alohida o‘rin tutadi. Maqolada mavzu tanlash jarayoni bosqichlarga bo‘linib ko‘rsatilgan: auditoriyaning qiziqishini aniqlash, dolzarblikni baholash, axloqiy chegaralarni hisobga olish, resurs imkoniyatlarini o‘lchash. Jurnalist mahorati bu bosqichlarning har birida o‘z ifodasini topadi. Radioda vizual vositalarning yo‘qligi tufayli so‘z boyligi, intonatsiya, tinglovchiga hurmat va aniq faktlarga tayanish muhimligi alohida ta’kidlangan. Tadqiqot natijasida yaxshi mavzu tanlash mahorati jurnalistning professionallik darajasini belgilaydigan asosiy mezonlardan biri ekanligi asoslangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Karimov B. Radio jurnalistikasi asoslari: darslik. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2023. – B. 34–37.
2. Attfield S. Radio Audiences: A Psychological Perspective. – London: Routledge, 2024. – P. 55–60.
3. Tursunova D. Ommaviy kommunikatsiya va jurnalistika: monografiya. – Toshkent: Ma’naviyat nashriyoti, 2025. – B. 88–92.
4. Abdusagatova F. Radiojurnalistning ijodiy laboratoriyasi: ilmiy qo‘llanma. – Toshkent: Nizomiy nomidagi NUU, 2024. – B. 45–48.
5. Kovach B., Rosenstiel T. The Elements of Journalism. – New York: Crown, 2023. – P. 25–32.
6. NPR Training. Fact-Checking for Audio Journalists. – Washington, DC: NPR, 2024. – P. 12–15.
7. BBC. Editorial Guidelines: Impartiality and Diversity. – London: BBC, 2025. – P. 40–44.
8. Muxtorova L. Ommaviy axborot vositalari va jamoatchilik nazorati: to‘plam. – Samarqand: Zarafshon nashriyoti, 2024. – B. 67–70.
9. Poynter Institute. Trauma and Journalism. – St. Petersburg: Poynter, 2024. – P. 88–92.
10. Yusupova N. Radio tinglovchilari portreti: ilmiy maqola. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2025. – B. 22–25.
11. Harcup T., O’Neill D. News Values in the Digital Age // Journalism Studies. – London: Taylor & Francis, 2024. – Vol. 25(2). – P. 67–73.
12. Frost C. Journalism Ethics and Regulation. – London: Routledge, 2023. – P. 112–118.
13. Rahimova S. Radiostansiyalarda tahririyat ishi: darslik. – Farg‘ona: FarDU nashriyoti, 2024. – B. 55–58.
14. Starkey G. Radio in the Digital Age. – Cambridge: Polity, 2025. – P. 134–140.
15. Deuze M. Media Life. – Oxford: Oxford University Press, 2024. – P. 78–83.
