SAMARQAND DAVLAT MUZEY-QO‘RIQXONASI FONDLARIDAGI TOSH DAVRIGA OID ARXEOLOGIK TOPILMALAR (KOLLEKSIYALAR TAHLILI)

Mualliflar

  • Suxrob Eshpulotov O‘zbekiston Fanlar akademiyasi O‘zbekiston tarixi muzeyi Author

Kalit so‘zlar:

Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi, arxeologik kolleksiyalar, tosh davri, o‘rta paleolit, yuqori paleolit, neolit, eneolit, tosh qurollar, Zarafshon vodiysi, ibtidoiy jamiyat, muste madaniyati, muzey fondlari, arxeologik yodgorliklar.

Abstrak

Maqolada Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi fondlarida saqlanayotgan tosh davriga oid arxeologik kolleksiyalar tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi muzey fond materiallari asosida o‘rta paleolit, yuqori paleolit, neolit va eneolit davrlariga mansub topilmalarni xronologik va tipologik jihatdan tavsiflash hamda ularning ilmiy va muzeyshunoslik ahamiyatini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda fond inventar ma’lumotlari, arxeologik tavsiflash va qiyosiy-tarixiy tahlil usullaridan foydalanildi. Muzey fondlarida tosh davriga oid 7982 dona arxeologik ashyo mavjud, ularning asosiy qismi paleolit va neolit davrlariga mansubbo‘lib, kolleksiyalar Zirabuloq, Qo‘tirbuloq, Sazag‘on, Jonbosqal’a, Lavlakon va Qavatqal’a yodgorliklari materiallari asosida shakllangan. Tosh qurollar tipologiyasi va ishlab chiqarish texnologiyasi O‘zbekiston hududida insonlarning o‘rta paleolit davridayoq muqim yashaganini hamda keyingi davrlarda ishlab chiqaruvchi xo‘jalik bosqichma-bosqich shakllanganini ko‘rsatadi. Maqolada kolleksiyalarning ilmiy manba sifatidagi ahamiyati, saqlanish holati va muzey ekspozitsiyasida foydalanish imkoniyatlari baholanadi. Bunda tosh davri kolleksiyalari asosida tematik ekspozitsiya yaratish hamda ularni raqamlashtirish zarurligi asoslanadi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 15-kirim kitobi. — 58-bet.

2. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 16-kirim kitobi. — 48-bet.

3. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 19-kirim kitobi. — 46-bet.

4. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 20-kirim kitobi. — 79-bet.

5. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 23-kirim kitobi. — 187-bet.

6. Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi. 23-kirim kitobi. — 187-bet.

7. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 10-inventar kitobi. — 31–36-betlar.

8. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 39-inventar kitobi. — 14–20-betlar.

9. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 44-son inventar kitobi. — 81–133, 174–175-betlar.

10. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 45-son inventar kitobi. — 82–85-betlar.

11. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 47-son inventar kitobi. — 15–16-betlar.

12. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 50-son inventar kitobi. — 199–200-betlar.

13. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 51-son inventar kitobi. — 2–111-betlar.

14. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 52-son inventar kitobi. — 1–91-betlar.

15. O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi arxeologik kolleksiyalari. 58-son inventar kitobi. — 17–20-betlar.

16. Samarqand viloyati o‘lkashunoslik muzeyi. 1-inventar kitobi. — 129–142-betlar.

17. Samarqand viloyati o‘lkashunoslik muzeyi. 2-inventar kitobi. — 47–51-betlar.

18. Виноградов А.В. Неолитические памятники Хорезма // Материалы Хорезмской экспедиции. — Вып. 8. — Москва: Наука, 1968. — Гл. 2. — С. 107–111; Гл. 4. — С. 153–178.

19. Мамедов Е. Пески внутренних Кызылкумов. — Ташкент, 1963. — С. 14–15.

20. Вактурская О. Поездке в Южные Кызылкумы в 1955 г. // Вып. 1. — Москва, 1959. — С. 39–51.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-05

Qanday havola qilish kerak

SAMARQAND DAVLAT MUZEY-QO‘RIQXONASI FONDLARIDAGI TOSH DAVRIGA OID ARXEOLOGIK TOPILMALAR (KOLLEKSIYALAR TAHLILI). (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(5), 443-451. https://publishscience.uz/sirsh/article/view/1535