BADIIY MATNDA FRAZEOLOGIZMLARNING SEMANTIK-STRUKTUR O‘ZGARISHLARI VA MUALLIF MAHORATI (TOHIR MALIKNING “IBLIS DEVORI” QISSASI MISOLIDA)
Kalit so‘zlar:
frazeologik transformatsiya, lingvopragmatika, Tohir Malik, “Iblis devori”, okkazionalizm, kommunikativ strategiya, badiiy diskurs, pragmatik illokutsiya, struktur-semantik o‘zgarish.Abstrak
Ushbu maqolada Tohir Malikning “Iblis devori” qissasi misolida frazeologik birliklarning lingvopragmatik transformatsiyasi tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi badiiy matnda barqaror birliklarning shakliy va semantik o‘zgarish mexanizmlarini aniqlash hamda ularning muallif kommunikativ strategiyasidagi o‘rnini yoritib berishdan iborat. Maqolada kontekstual-interpretativ, komponent tahlil va lingvopragmatik tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, adib frazeologik kengayish, elipsis va kontaminatsiya usullari orqali tildagi an’anaviy qoliplarni "sindirish" va yangi pragmatik ma’nolar (illokutiv kuch) hosil qilish strategiyasini qo‘llaydi. Tahlillar natijasida transformatsiyaga uchragan iboralarning 45% i personajlarning salbiy xarakteristikasini kuchaytirishga, 30% i esa badiiy psixologizmni ta’minlashga xizmat qilishi aniqlandi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Кунин А.В. Курс современного английского языка по фразеологии. — М., 1996.
2. Телия В.Н. Русская фразеология. Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. — М., 1996.
3. Мелехович А.М. Семантическая структура фразеологизмов в языке и речи. — Минск, 2003.
4. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. — T., 1978.
5. Yo‘ldoshev B. Frazeologik uslubiyat asoslari. — Samarqand, 1998.
6. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarida... — T., 2012.
7. Tohir Malik. Iblis devori. — T.: Sharq, 2006.
8. Кунин А.В. Курс современного английского языка по фразеологии. — М., 1996.
9. Телия В.Н. Русская фразеология. Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. — М., 1996.
10. Мелехович А.М. Семантическая структура фразеологизмов в языке и речи. — Минск, 2003.
11. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. — T., 1978.
12. Yo‘ldoshev B. Frazeologik uslubiyat asoslari. — Samarqand, 1998.
13. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarida... — T., 2012.
14. Zikrullayev G. O‘zbek tili frazeologizmlarining struktur tahlili bo‘yicha metodik tavsiyalar. — T., 2005.