O‘ZBEK TILSHUNOSLIGI: PUNKTUATSION MUAMMO VA YECHIMLAR
Kalit so‘zlar:
punktuatsiya, tinish belgisi, yozma nutq, sintaksis, o‘zbek tili, vergul, tire, qo‘shtirnoq, punktuatsion me’yor, raqamli kommunikatsiya.Abstrak
Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida punktuatsiya tizimining nazariy asoslari, yozma nutqdagi funksional ahamiyati hamda zamonaviy kommunikativ muhitda yuzaga kelayotgan punktuatsion muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida vergul, tire, defis, ikki nuqta, nuqtali vergul, qo‘shtirnoq va ko‘pnuqtaning qo‘llanishida kuzatilayotgan normativ nomuvofiqliklar o‘rganildi. Shuningdek, internet diskursi, ijtimoiy tarmoqlar va tezkor yozishmalar ta’sirida o‘zbek yozma nutqida yuz berayotgan punktuatsion soddalashuv jarayonlari ilmiy jihatdan izohlandi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “O‘zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida”gi 339-son qaror. — Toshkent, 1995-yil 24-avgust.
2. Asqarova M.A. Hozirgi o‘zbek adabiy tilida ergashish formalari va ergash gaplar. — Toshkent: Fan, 1966.
3. Crystal D. Language and the Internet. — 2nd ed. — Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
4. G‘oziyev H. O‘zbek punktuatsiyasining tarixiy taraqqiyoti. — Toshkent: Fan, 1979.
5. Mahmudov N., Madvaliyev A., Mahkamov N. O‘zbek tili punktuatsiyasining asosiy qoidalari. — Toshkent: O‘zbekiston, 2015.
6. Mahmudov N., Madvaliyev A., Mahkamov N., Andaniyozova D. O‘zbek tili me’yorlari. Punktuatsiya. — Toshkent: Zamin nashr, 2020–2021. — 232 b.
7. Mamatova M. O‘zbek tilida tinish belgilari (punktuatsiya) // Eurasian Journal of Academic Research. — 2022.
8. Mirtojiyev M.M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: O‘qituvchi, 1992.
9. Nazarov K. O‘zbek tili punktuatsiyasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1976.
10. Nunberg G. The Linguistics of Punctuation. — Stanford; Menlo Park: CSLI Publications, 1990. — 141 p.
11. Nurmonov A. Gap haqidagi sintaktik nazariyalar. — Toshkent, 1988. — 81 b.
12. Omonturdiyev J., Omonturdiyev A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili (qo‘shma gap va punktuatsiya). — Termiz, 2014. — 101 b.
13. Shoabdurahmonov Sh. O‘zbek tilida punktuatsiya. — Toshkent, 1955.
14. Shoabdurahmonov Sh. Punktuatsiya qoidalari. — Toshkent, 1958.
15. Валгина Н. Актуальные проблемы современной русской пунктуации. — М., 2004. — 213 б.
16. Кононов А.Н. Грамматика современного узбекского литературного языка. — М.; Л., 1960.