INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA INTERAKSION DEYKTIK BIRLIKLARNING FUNKSIONAL TADQIQI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/qbrn8656

Kalit so‘zlar:

nteraksion deyksis, deyktik birlik, ijtimoiy deyksis, pragmalingvistika, kommunikativ masofa, shaxs olmoshi, vokativ, modallik, xushmuomalilik, ingliz tili, o‘zbek tili.

Abstrak

Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi interaksion deyktik birliklarning funksional-pragmatik xususiyatlari qiyosiy aspektda tadqiq etiladi. Interaksion deyksis muloqot ishtirokchilari o‘rtasidagi ijtimoiy maqom, kommunikativ masofa, hurmat, yaqinlik va nutqiy vaziyatni ifodalovchi muhim lisoniy mexanizm sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda shaxs olmoshlari, murojaat shakllari, vokativ birliklar, modal vositalar, xushmuomalilik konstruksiyalari hamda o‘zbek tiliga xos morfologik ko‘rsatkichlarning kommunikativ funksiyalari qiyosiy tahlil qilinadi. Tahlil natijasida ingliz tilida interaksion munosabatlarning ko‘proq sintaktik, modal va leksik-pragmatik vositalar orqali, o‘zbek tilida esa shaxs-son, egalik va ko‘plik shakllari, hurmat ifodalovchi birliklar hamda ijtimoiy-madaniy murojaat vositalari orqali namoyon bo‘lishi asoslanadi. Mazkur farqlar ikki tilning grammatik qurilishi bilan bir qatorda, ularning milliy-madaniy kommunikativ me’yorlari bilan ham bog‘liq ekanligi ko‘rsatiladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Agha A. Registers of Person Deixis // Language and Social Relations. – Cambridge: Cambridge University Press, 2007. – P. 278–300. DOI: 10.1017/CBO9780511618284.008. URL: https://doi.org/10.1017/CBO9780511618284.008

2. Braun F. Terms of Address: Problems of Patterns and Usage in Various Languages and Cultures. – Berlin; New York: Mouton de Gruyter, 1988. – 372 p. DOI: 10.1515/9783110848113. URL: https://doi.org/10.1515/9783110848113

3. Friedrich P. Social Context and Semantic Feature: The Russian Pronominal Usage // Directions in Sociolinguistics: The Ethnography of Communication / Ed. by J. J. Gumperz, D. Hymes. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1972. – P. 270–300. URL: https://wals.info/refdb/record/Friedrich-1972

4. Brown P., Levinson S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987. DOI: 10.1017/CBO9780511813085. URL: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813085

5. Huang Y. Pragmatics. 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2014. – ISBN 978-0-19-957776-7. URL: https://global.oup.com/academic/product/pragmatics-9780199577767

6. Yule G. Pragmatics. – Oxford: Oxford University Press, 1996. – 138 p. – ISBN 978-0-19-437207-7. URL: https://books.google.com/books?id=E2SA8ao0yMAC

7. Verschueren J. Understanding Pragmatics. – London: Arnold, 1999. – 295 p. – ISBN 978-0-340-64623-6. URL: https://search.worldcat.org/title/39085420

8. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent, 2008. – 320 b. URL: https://akbt.urspi.uz/uz/books/3672

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-08-05

Qanday havola qilish kerak

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA INTERAKSION DEYKTIK BIRLIKLARNING FUNKSIONAL TADQIQI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(8), 380-384. https://doi.org/10.67227/qbrn8656