ARAB AKADEMIYALARINING LEKSIKOGRAFIK TADQIQOTLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/1xt7sy78Kalit so‘zlar:
Arab tili akademiyasi, arablashtirish (ta'rib), terminologiya, leksikografiya, Qohira akademiyasi, Damashq maktabi, unifikatsiya, standartlashtirish, terminologik dublet, lingvistik konservatizm.Abstrak
Ushbu matnda arab dunyosidagi yetakchi til akademiyalari (Qohira, Damashq, Bag'dod, Jordaniya, Marokash, Sudan va Jazoir)ning tashkil etilish tarixi, rivojlanish bosqichlari hamda ularning arablashtirish va terminologik standartlashtirish sohasidagi faoliyati tahlil qilingan Tadqiqotda akademiyalarning lug'atchilik yo'nalishidagi to'rtta asosiy funksiyasi (me'yorlash, sohaviy termin yaratish, unifikasiya va til merosini qayta ishlash) alohida modellar misolida ko'rsatib berilgan. Shuningdek, zamonaviy arab tilshunosligida xorijiy o'zlashmalarning integratsiyasi, terminologik dubletlarning ko'pligi va ikki tilli lug'atshunoslik tushunchalarining murakkabligi muhokama qilinadi. Maqolada arab tili akademiyalari duch kelayotgan samarasizlik muammolari va ularning sabablari tizimlashtirilgan bo'lib, Arab akademiyalari ittifoqi hamda Arablashtirish bo'yicha muvofiqlashtiruvchi byuro kabi muassasalarning umumiy terminologik baza yaratishdagi o'rni yoritilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Belkin, V. M. (1975). Arabskaya leksikologiya [Arab leksikologiyasi]. Moskva: Izdatelstvo MGU. (Matndagi affiksatsiya, ildiz-negiz va arab terminologiyasini davrlashtirish qismi ushbu fundamental asarga tayanadi).
2. Belkin, V. M. (1980). Formation and development of Arabic scientific terminology [Arab ilmiy terminologiyasining shakllanishi va rivojlanishi]. Moscow.
3. Kurd Ali, Muhammad. (1934). Al-Muzakkirat [Xotiralar]. Damashq: Majma' al-Lughah al-Arabiyyah. (Damashq akademiyasining tashkil etilishi va 1919-yildagi faoliyati haqida).
4. Majma' al-Lughah al-Arabiyyah bi-al-Qahirah. (1960). Al-Mu'jam al-Wasit . Qohira. (Matnda qayd etilgan 1960-yilgi nashr).
5. Stetkevych, J. (1970). The Modern Arabic Literary Language: Lexical and Stylistic Developments . Chicago: University of Chicago Press. (Arab akademiyalarining neologizmlar va xorijiy atamalarni naturalizasiya qilishga bo'lgan konservativ yondashuvi va samarasizlik sabablari tahlili).
6. Al-Kasimi, Ali. (1977). Linguistics and Bilingual Dictionaries . Leiden: E. J. Brill. (Ikki tilli lug'atlar tuzishdagi polisemiya va konseptual xilma-xillik muammolari haqida).
7. Shraybom Shivtiel, Avihai. (1995). "The Role of the Arabic Language Academies in the Revival of the Arabic Language". Journal of Semitic Studies , 40(2), 305-327. (Akademiyalarning kechikkan reaksiyalari va geografik tarqoqligi haqidagi qism uchun).
8. Скворцова И. В. Особенности экономической терминологии современного арабского литературного языка: на материале арабской прессы начала XXI века: Автореф. дис... канд. филол. наук. – М., 2008. – С. 23.
