XIVA VA BUXORO XONLIKLARI O‘RTASIDAGI SIYOSIY MUNOSABATLARNING SHARQ QO‘LYOZMA MANBALARIDA TAVSIFI
DOI:
https://doi.org/10.67227/h7n6fx67Kalit so‘zlar:
Xiva xonligi, Buxoro amirligi, sharq qo‘lyozmalari, Abulg‘oziy, Munis, Ogahiy, Somiy, elchilik, Marv, siyosiy raqobat.Abstrak
Maqolada Xiva va Buxoro xonliklari o‘rtasidagi siyosiy munosabatlar sharq qo‘lyozma manbalari asosida tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor Abulg‘oziy, Munis, Ogahiy, Somiy, Mahmud ibn Vali, Hofiz Tanish Buxoriy, Mirxond va Xondamir asarlarida siyosiy raqobat, elchilik amaliyoti, sulolaviy xotira, Marv va Amudaryo bo‘yi bilan bog‘liq masalalarning qanday tavsiflanganiga qaratiladi. Tadqiqotda manbalardagi ma’lumotlar faqat tarixiy voqealar haqidagi xabarlar sifatida emas, balki saroy tarixnavisligi, umumiy tarixchilik an’analari va siyosiy legitimatsiya tili bilan bog‘liq holda talqin etiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Abulg‘oziy Bahodirxon. Shajarayi turk. – Toshkent: Fan, 1992.
2. Abulg‘oziy Bahodirxon. Shajarayi tarokima. – Toshkent: Cho‘lpon, 1995.
3. Munis Shermuhammad Mirob, Ogahiy Muhammad Rizo Mirob. Firdavs ul-iqbol: Xorazm tarixi / tarjima va izohlar Y. Bregel. – Leiden: Brill, 1999/2021.
4. Ogahiy Muhammad Rizo Mirob. Riyoz ud-davla. – Toshkent: qo‘lyozma va nashrlar asosida.
5. Ogahiy Muhammad Rizo Mirob. Zubdat ut-tavorix: ilmiy-tanqidiy matn. – Toshkent, 2016.
6. Mirzo Abdulazim Somiy. Tarixi salotini mang‘itiya: Buxoro tarixi bo‘yicha qo‘lyozma manba.
7. Mahmud ibn Vali. Bahr al-asror fi manoqib al-axyor: Markaziy Osiyo tarixi va geografiyasiga oid qo‘lyozma manba.
8. Hofiz Tanish Buxoriy. Sharafnoma-yi shohiy (Abdullanoma): Buxoro Shayboniylari davri tarixiga oid manba.
9. Mirxond. Ravzat us-safo: forsiy umumiy tarixchilik yodgorligi.
10. Xondamir. Habib us-siyar: forsiy-islomiy tarixnavislik manbasi.
11. Xamrayeva N. Xiva xonligida ma’muriy islohotlar: Abulg‘oziyxon va undan keyingi davrda xonlikning markaziy boshqaruv tizimidagi o‘zgarishlar // Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2026. – Jild 3, № 4. – B. 112–117.
12. Bregel Y. Historiography XII. Central Asia // Encyclopaedia Iranica. – 2004.
13. Sartori P., Bregel Y. Khiva // Encyclopaedia Iranica. – 2020.
14. Pickett J. Enemies Beyond the Red Sands: The Bukhara-Khiva Dynamic as Mediated by Textual Genre // Journal of Persianate Studies. – 2016. – Vol. 9, № 2. – P. 158–182.
15. Pirnazarov L. History and Development and Professional Qualities of the Teacher of Music // Science and Innovation. – 2023. – Vol. 2, № B5. – P. 198–203.
16. Hamraeva N. The History of the Khiva Khanate's Relations Between Neighboring Countries in “Shajaraii Turk” // Central Asian Journal of Social Sciences and History. – 2022. – Vol. 3, № 1. – P. 16–18.