XIVA XONLIGIDA MA’MURIY BOSHQARUV, AHOLI TARKIBI VA TA’LIM TIZIMI: V. V. LOBACHEVSKIY HARBIY-STATISTIK OCHERKI ASOSIDA
Kalit so‘zlar:
Xiva xonligi, ma’muriy boshqaruv, aholi tarkibi, etnik tarkib, ta’lim tizimi, manbashunoslik, Lobachevskiy, harbiy-statistik ocherk.Abstrak
Ushbu maqolada V. V. Lobachevskiyning Xiva vohasiga bag‘ishlangan harbiy-statistik ocherki asosida XX asr boshlaridagi Xiva xonligining ma’muriy boshqaruvi, demografik tarkibi, diniy-madaniy muhit va ta’lim tizimi tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi manbadagi statistik va tavsifiy ma’lumotlarni tarixiy-kritik usulda qayta o‘qish hamda ularning tarixshunoslikdagi ahamiyatini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda manbashunoslik, qiyosiy-tarixiy, matn tahlili va kontent-tahlil usullaridan foydalanildi. Natijalar manbaning Xiva xonligida 1873-yildan keyingi ma’muriy transformatsiyalarni, aholi soni va etnik-diniy tarkib haqidagi tasavvurlarni, shuningdek mahalliy maktab va madrasalar faoliyati haqidagi muhim ma’lumotlarni saqlaganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, muallifning mustamlakachi qarashi, diniy hayotga nisbatan keskin baholari va statistik ma’lumotlarning ishonchliligi masalasi manbani tanqidiy o‘qishni talab etadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Edward A. Allworth E.A. (Ed.). Central Asia: 120 Years of Russian Rule. – Durham: Duke University Press, 1994. – 600 p.
2. Seymour Becker S. Russia’s Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865–1924. – London: RoutledgeCurzon, 2004. – 320 p.
3. Yuri Bregel Yu. Khorezmskie turkmeny v XIX veke. – Kazan: Izdatel'stvo Mardjani, 1999. – 350 p.
4. Adeeb Khalid A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. – Berkeley: University of California Press, 1998. – 336 p.
5. Vasily Lobachevsky V.V. Voenno-statisticheskoe opisanie Turkestanskogo voennogo okruga. Khivinskiy rayon. – Tashkent: Shtab Turkestanskogo voennogo okruga, 1912. – 210 s.
6. Alexander Morrison A. The Russian Conquest of Central Asia: A Study in Imperial Expansion, 1814–1914. – Cambridge: Cambridge University Press, 2020. – 400 p.
7. Steven Sabol S. The Touch of Civilization: Comparing American and Russian Internal Colonization. – Boulder: University Press of Colorado, 2017. – 280 p.
