TABIIY TIL TUSHUNCHASI VA UNING NAZARIY AHAMIYATI
Kalit so‘zlar:
tabiiy til, tafakkur, lingvomadaniyat, adabiy til, sun’iy til, til tizimi, sotsiolingvistika, kognitiv lingvistika.Abstrak
Ushbu maqolada tabiiy til tushunchasining nazariy mohiyati, struktur xususiyatlari, ijtimoiy-funksional vazifalari hamda lingvomadaniy ahamiyati haqida mulohazalar bildiriladi. Tadqiqotda tabiiy tilning tarixiylik, ijtimoiylik, tizimlilik, variativlik va dinamiklik kabi asosiy belgilari yoritilib, uning inson tafakkuri va konseptual idrok jarayonlari bilan uzviy bog‘liqligi ilmiy jihatdan asoslanadi. Shuningdek, tabiiy tilning qayta ishlanishi, adabiylashtirish jarayoni va sun’iy tillar bilan o‘zaro oʻxshash va farqli jihatlari muhokama qilinadi. Maqolada tabiiy tillarni o‘rganish orqali tarixiy-qiyosiy, sotsiolingvistik, kognitiv va lingvomadaniy muammolarni hal etish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Ayniqsa, tilning o‘z sohiblari tafakkur tarzi, milliy mentaliteti va madaniy xotirasi bilan zich bog‘liqligi lingvomadaniy yondashuv asosida ochib beriladi. Tadqiqot natijalari tabiiy tilning nafaqat kommunikativ vosita, balki milliy-madaniy kod, ijtimoiy tajriba tashuvchisi ekanligi va kelajakdagi sun’iy intellekt hamda tabiiy tilni qayta ishlash texnologiyalari uchun muhim resurs ekanini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Saussure F. de Course in general linguistics. – New York: McGraw-Hill, 1916.
2. Bloomfield L. Language. – Chicago: University of Chicago Press, 1933.
3. Chomsky N. Aspects of the theory of syntax. – Cambridge, MA: MIT Press, 1965.
4. Fishman J. A. Language in sociocultural change. – Stanford: Stanford University Press, 1972.
5. Trudgill P. Sociolinguistics: An introduction to language and society. – London: Penguin, 2000.
6. Crystal D. The Cambridge encyclopedia of the English language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
7. Ne’matov H., Rasulov R. O‘zbek tili sistem leksikologiyasi. – Toshkent, 1995.
8. Nurmonov A., Mahmudov N., Ahmedov A., Solixo‘jaev S. O‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. – Toshkent: Fan, 1992.
9. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili. – Toshkent: Universitet, 2006.
