YOZMA NUTQ KOMPETENSIYASINI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKTNI INTEGRATSIYA QILISHNING PEDAGOGIK YONDASHUVLARI
Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt, yozuv pedagogikasi, AI yordamida yozish, pedagogik yondashuvlar, yozma kompetensiya, oliy ta’lim, hamkorlikda yozish, AI savodxonligi, jarayonli yozuv, ta’lim dizayni.Annotatsiya
Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimida yozma nutq kompetensiyasini o‘qitishda sun’iy
intellekt (AI)ni integratsiya qilishning pedagogik yondashuvlari tahlil qilinadi. AI asosidagi yozuv
vositalarining keng tarqalishi sharoitida ta’lim jarayonida ularni samarali qo‘llash bilan birga
akademik halollikni ta’minlash va yozuv ko‘nikmalarini rivojlantirish zarurati asoslab beriladi.
Tadqiqotda to‘rtta asosiy yondashuv — AI yordamida qo‘llab-quvvatlash (scaffolding), AI-inson
hamkorligidagi yozuv, tanqidiy AI savodxonligi va jarayonga yo‘naltirilgan AI mediatsiyasi taklif
etiladi. 180 nafar talabadan olingan ma’lumotlar asosida ushbu yondashuvlarning lingvistik
aniqlik, matn sifati, muallif mustaqilligi va metakognitiv ongga ta’siri baholanadi. Natijalar
AI’dan boshqariladigan va strategik qo‘llash asosidagi integratsiyalashgan yondashuvlar eng
samarali ekanini ko‘rsatadi.
Iqtiboslar
1. Escalante J., Pack A., Barrett A. AI-generated feedback on writing: insights into
efficacy and enactment // Journal of Writing Analytics. – 2023. – Vol. 7. – № 1. – P. 45–67.
2. Godwin-Jones R. Generative AI and language learning: emerging issues and future
directions // Language Learning & Technology. – 2024. – Vol. 28. – № 1. – P. 1–15.
3. Flower L., Hayes J. R. A cognitive process theory of writing // College Composition
and Communication. – 1981. – Vol. 32. – № 4. – P. 365–387.
4. Harmer J. How to teach English // ELT Journal. – 2008. – Vol. 62. – № 3. – P. 313–
316.
5. Hyland K. Second language writing. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
6. Pennycook A. The cultural politics of English as an international language. – London:
Longman, 1994.
7. Mollick E. R., Mollick L. Using AI to implement effective teaching strategies in
classrooms: five strategies, including prompts // Wharton School Research Paper. – 2023.
8. Warschauer M., Zhang Z. The future of L2 writing: AI, writing, and education //
Journal of Second Language Writing. – 2024. – Vol. 63. – P. 101–118.