HAYVONLARGA OID MAQOLLAR VA IBORALAR MILLIY IDENTITET AKS ETISHI SIFATIDA: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARINING QIYOSIY TAHLILI
Kalit so‘zlar:
maqol, ibora, frazeologiya, paremiyalogiya, milliy identitet, hayvon ramziyligi, ingliz tili, o‘zbek tili.Annotatsiya
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi hayvonlarga oid maqollar va iboralar milliy identitet, madaniy xotira va qadriyatlar tizimini aks ettiruvchi lingvistik birliklar sifatida o‘rganiladi. Maqollar va iboralar tilshunoslikda jamoaviy tajribani saqlovchi, ijtimoiy baholashni uzatuvchi va madaniy jihatdan muhim ma’nolarni ifodalovchi barqaror birliklar sifatida qaraladi. Har ikki tilda hayvon obrazlari inson xulq-atvori, ijtimoiy rollar, axloqiy sifatlar, aql-zakovat, mehnatsevarlik, ikkiyuzlamachilik, xavf va sadoqatni ifodalovchi muhim ramziy kod vazifasini bajaradi. Tadqiqotning maqsadi ingliz va o‘zbek tillaridagi hayvonlarga oid maqol va iboralarning semantik, madaniy va baholovchi funksiyalarini aniqlash hamda ularning milliy identitetni qanday aks ettirishini ko‘rsatishdan iborat. Tadqiqot qiyosiy, tavsifiy, semantik va lingvomadaniy metodlarga asoslanadi. Tahlil natijalari ingliz va o‘zbek tillarida tulki – ayyorlik, bo‘ri – xavf timsoli kabi umumiy ramziy assotsiatsiyalar mavjudligini, biroq ularning madaniy urg‘ularida farqlar borligini ko‘rsatadi. Ingliz frazeologiyasi ko‘proq individual xulq-atvor, amaliy donishmandlik va shaxslararo baholashni ifodalasa, o‘zbek paremiyalari jamoaviy qadriyatlar, ijtimoiy obro‘, sabr-toqat, qarindoshlik munosabatlari hamda ot va karvon obrazlari orqali milliy madaniy ahamiyatni ifodalaydi. Natijalar hayvonlarga oid frazeologiya nafaqat leksik yoki uslubiy hodisa, balki milliy dunyoqarashni ifodalovchi muhim vosita ekanligini tasdiqlaydi.
Iqtiboslar
1. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. — Chicago: University of Chicago Press, 2003.
2. Hrisztova-Gotthardt, H., Varga, M. A. Introduction to Paremiology: A Comprehensive Guide to Proverb Studies. — Berlin: De Gruyter, 2015.
3. Norrick, N. R. How Proverbs Mean: Semantic Studies in English Proverbs. — Berlin: Mouton, 1985.
4. Orlova, T. G. Expressing national and cultural identity in proverbs // RUDN Journal of Language Studies. — 2018.
5. Atkamova, S. A. Animalism in modern English linguistics: structure, functions, and artistic realizations // Neo Scientific Peer Reviewed Journal. — 2025.
6. Atkamova, S. A. Anthropomorphism in modern communication // Neo Scientific Peer Reviewed Journal. — 2025.
7. Bakhodir, E. Y. Comparative analysis of zoonymic units in English and Uzbek.
