BADIIY-IJODIY QOBILIYAT TUSHUNCHASI VA UNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK MOHIYATI
Kalit so‘zlar:
badiiy-ijodiy qobiliyat, ijodkorlik, estetik tafakkur, obrazli fikrlash, pedagogik yondashuv, psixologik xususiyatlar, ijodiy faoliyat, motivatsiya, san’at ta’limi, shaxs rivoji.Annotatsiya
Ushbu maqolada badiiy-ijodiy qobiliyat tushunchasining mazmun-mohiyati, uning pedagogik va psixologik asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida shaxsning estetik tafakkuri, tasavvuri, ijodiy faolligi va individual salohiyatini rivojlantirish muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, badiiy-ijodiy qobiliyat o‘quvchi va talabalarning nafaqat san’atga bo‘lgan qiziqishini shakllantirish, balki ularning mustaqil fikrlashi, emotsional idroki, obrazli tafakkuri va yangi g‘oyalar yaratish ko‘nikmalarini rivojlantirishda ham muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada badiiy-ijodiy qobiliyatning tarkibiy komponentlari, uning namoyon bo‘lish shakllari, rivojlanish omillari hamda pedagogik jarayondagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, mazkur qobiliyatni shakllantirishda psixologik xususiyatlar, motivatsiya, qiziqish, ijodiy muhit va ta’lim metodlarining ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari badiiy-ijodiy qobiliyatni rivojlantirish shaxs kamolotining muhim sharti ekanini ko‘rsatadi.
Iqtiboslar
1. Runco M. A., Jaeger G. J. Ijodkorlikning standart ta’rifi // Creativity Research Journal. — 2012. — 24-jild, 1-son. — B. 92–96.
2. Vygotskiy L. S. Bolalikda tasavvur va ijodkorlik // Journal of Russian and East European Psychology. — 2004. — 42-jild, 1-son. — B. 7–97.
3. Guilford J. P. Ijodkorlik // American Psychologist. — 1950. — 5-jild, 9-son. — B. 444–454.
4. Torrance E. P. Ijodiy tafakkurni baholash testlari: normativ va texnik qo‘llanma. — Princeton, NJ: Personnel Press, 1966.
5. Eisner E. W. San’at va tafakkur yaratilishi. — New Haven; London: Yale University Press, 2002. — 288 b.
6. Arnheim R. San’at va vizual idrok: ijodiy ko‘z psixologiyasi. — 2-nashr. — Berkeley: University of California Press, 2004. — 528 b.
7. Hetland L., Winner E., Veenema S., Sheridan K. M. Studio Thinking: tasviriy san’at ta’limining haqiqiy foydalari. — New York: Teachers College Press, 2007. — 176 b.
8. Russ S. W. Bola rivojlanishi va psixoterapiyada o‘yin: empirik asoslangan amaliyot sari. — Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 2004. — 198 b.
9. UNESCO. San’at ta’limi: sifatli ta’limga investitsiya. — Parij: UNESCO, 2024.
10. UNESCO. Madaniyat va san’at ta’limi bo‘yicha UNESCO konseptual doirasi. — Parij: UNESCO, 2024.
11. Alter F. Vizual san’at orqali ijodkorlikni rivojlantirish // UNESCO Observatory E-Journal. — 2010. — 1-jild, 5-son. — B. 1–15.
