IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARIDA PUL ISLOHOTI
Kalit so‘zlar:
Ibn Battuta, “Sayohatnoma”, pul muomalasi, dinor, dirham, tanka, jital, qog‘oz pul, oltin kukuni, Mali, Yuan, iqtisodiy tarix.Annotatsiya
Mazkur maqolada Ibn Battutaning “Sayohatnoma” asarida turli mintaqalardagi pul muomalasi tasviri tahlil qilinadi. Tadqiqotda asosan arabcha asl matn, H.Gibb va boshqa tadqiqotchilar tayyorlagan inglizcha ilmiy nashrlar hamda Ibn Battuta sayohatiga bag‘ishlangan zamonaviy tadqiqotlar qiyosiy o‘rganildi. Maqola “Sayohatnoma” asarining Misr va Mag‘rib, Yaqin Sharq, Movarounnahr, Hindiston, Xitoy hamda G‘arbiy Afrika (Mali) mamlakatlariga uyushtirgan sayohatlari misolida metall tangalar, qog‘oz pul, oltin kukuni, tuz va ayirboshlash munosabatlarining o‘ziga xos jihatlarini yoritadi. Shuningdek, “Sayohatnoma” asarining iqtisodiy tarix manbasi sifatidagi imkoniyat va cheklovlari baholanadi.
Iqtiboslar
1. Gibb H. A. R., Beckingham C. F. (tahr.) Ibn Battutaning sayohatlari (1325–1354). 4 jild. — London: Hakluyt Society.
2. Ibn Battuta. Sayohatnoma (“Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajoib al-asfor”). — Toshkent: Sharq, 2012.
3. Ibrokhimov N. I. Ibn Battuta va uning Markaziy Osiyoga sayohati. — Toshkent: Sharq Bayozi, 1993.
4. Krachkovskiy I. Yu. Arab geografik adabiyoti // Tanlangan asarlar. 4-jild. — Moskva–Leningrad, 1957.
5. Ibn Battuta. “Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajoib al-asfor”. Umar Husayn al-Xassob nashri. — 1904 (hijriy 1322-yil).
6. Abdunabiyev S. “Rihla” janrining (sayohat hikoyasi) arab nasridagi xususiyatlari va uning jahon adabiyotidagi o‘rni // Current Research Journal of Philological Sciences. — 2024. — 5-jild, 4-son. — B. 28–34.
7. Sunnat A. Ibn Battuta va boshqa zamondosh sayohatchilar asarlarining qiyosiy xususiyatlari // Byulleten nauki i praktiki. — 2020. — 6-jild, 1-son. — B. 375–380.
8. Botirovich A. S. Ibn Battuta merosini o‘rganishda “Sayohatnoma” asarining tarjima va nashr etilishining ahamiyati // The American Journal of Social Science and Education Innovations. — 2025. — 7-jild, 2-son. — B. 120–124.
9. Abdunabiyev S. B. Ibn Battutaning “Sayohat” asarida turkiy xalqlar hayotining tavsifi // Theoretical & Applied Science. — 2019. — 9-son. — B. 118–121.
10. Abdunabiyev S. B. Ibn Battuta va unga zamondosh boshqa sayohatchilar asarlaridagi mushtarak jihatlar // Mejdunarodnyy jurnal “Iskusstvo slova”. — 2020. — 3-jild, 3-son.
11. Ibn Battuta. “Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amṣor va ʿajā’ib al-asfor”. Tahqiq: A. at-Toziy. — Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 1997. — 2-jild.
12. Jamoliddin V. va boshq. Xitoy–O‘zbekiston qo‘shma to‘qimachilik korxonalarida sifat menejmenti tizimini shakllantirish: dissertatsiya. — Lanchjou texnologiya universiteti, 2017.
