ALISHER NAVOIY IJODIDA TALMEH SAN’ATINING O‘RNI
Kalit so‘zlar:
Alisher Navoiy, talmeh san’ati, g‘azal, lirik janrlar, badiiy obraz, tasavvufiy ramz, irfon, tarixiy prototip, estetik vazifa, badiiyat.Annotatsiya
Ushbu maqolada mumtoz o‘zbek adabiyoti namoyandasi Alisher Navoiy ijodida talmeh san’atining o‘rni va uning badiiy-estetik vazifalari tadqiq etilgan. Tadqiqot jarayonida shoir g‘azaliyoti, kichik lirik janrlar, tarkibband, tarji’band va musammatlarda qo‘llanilgan talmehlar tahlil qilinib, ularning asar g‘oyaviy mazmunini chuqurlashtirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Maqola qiyosiy-tarixiy tahlil, matnshunoslik, funksional tahlil va germenevtik talqin usullari asosida yozilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – talmeh san’ati vositasida Navoiy lirik qahramonining ruhiy holatini bo‘rttirib ko‘rsatish va didaktik g‘oyalarni asoslash mexanizmlarini yoritishdir. Tadqiqot natijasida talmeh san’ati Navoiy ijodida shunchaki bezak emas, balki g‘oyaviy-falsafiy mazmunni ixcham va ta’sirchan ifodalovchi universal vosita ekanligi ilmiy asoslab berilgan.
Iqtiboslar
1. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 1-jild. — Toshkent: Fan, 1987. — 724 s.
2. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 3-jild. — Toshkent: Fan, 1988. — 616 s.
3. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 4-jild. — Toshkent: Fan, 1990. — 560 s.
4. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 5-jild. — Toshkent: Fan, 1990. — 554 s.
5. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 6-jild. — Toshkent: Fan, 1987. — 568 s.
6. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 9-jild. — Toshkent: Fan, 1992. — 563 s.
7. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 11-jild. — Toshkent: Fan, 1990. — 727 s.
8. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 18-jild. — Toshkent: Fan, 2002. — 304 s.
9. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to‘plami. 20-jild. — Toshkent: Fan, 2005. — 506 s.
10. Бертельс Е. Э. Навои. Опыт творческой биографии. — М.: Издательство Академии наук СССР, 1948. — 256 с.
11. Is’hoqov Yoqubjon. So‘z san’ati so‘zligi. — Toshkent: Zarqalam, 2006. — B. 70.
12. Кнорозова Н. Ю. Образ Искандера в персидско-таджикской литературе. — СПб.: Наука, 2001. — 220 с.
13. Husayniy Ataulloh. Badoe’ us-sanoe (A. Rustamov tarj.). — Toshkent: Adabiyot va san’at nashriyoti, 1981. — B. 134.
14. Haqqulov I. Navoiy she’riyati va tafakkur. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 2010. — 304 b.
15. Jomiy A. Haft avrang. — Dushanbe: Adib, 1987. — 704 s.
16. Karimov N. Mumtoz poetika masalalari. — Toshkent: Akademnashr, 2016. — 280 b.
17. Lewis F. D. Rumi, Past and Present, East and West. — Oxford: Oneworld, 2000. — 416 p.
18. Meisami J. S. Medieval Persian Court Poetry. — Princeton: Princeton University Press, 1987. — 416 p.
19. Nizomiy Ganjaviy. Iskandarnoma. — Tehron: Intishorat-i Amir Kabir, 2005. — 692 s.
20. Yusupova D. Aruz vazni qoidalari va mumtoz poetika asoslari. — Toshkent: Ta’lim-media nashriyoti, 2019. — B. 116–120.
