MUSTAMLAKA BOSHQARUVINI O‘RGANISH YONDASHUVLARI: TURKISTON GENERAL-GUBERNATORLIGIDA ILMIY FIKR EVOLYUTSIYASI

Mualliflar

  • Нигора Махмудова Buxoro davlat universiteti Author

Kalit so‘zlar:

Turkiston o‘lkasi, tarixshunoslik, mustamlakachilik siyosati, Rossiya imperiyasi, harbiy-ma’muriy boshqaruv, генерал-gubernatorlik, K.K. Palen reviziyasi, manbashunoslik, olimlar, siyosat.

Annotatsiya

Mazkur maqolada XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asr boshlarida Turkiston o‘lkasini boshqarish tarixshunosligining rivojlanish bosqichlari ko‘rib chiqiladi. Ilmiy adabiyotlar tasnifi amalga oshirilgan. Tadqiqotchilarning konseptual yondashuvlari, ularning obyektivlik darajasi hamda siyosiy-ideologik omillarga bog‘liqligi alohida tahlil qilinadi. Muammoni o‘rganishning asosiy yo‘nalishlari aniqlanib, mavjud bo‘shliqlar, xususan, harbiy-ma’muriy boshqaruv masalalarining yetarli darajada tadqiq etilmaganligi ko‘rsatib beriladi. Turkiston o‘lkasida 1908–1909 yillarda senator K.K. Palen rahbarligida o‘tkazilgan reviziya materiallari kabi kam o‘rganilgan manbalarni ilmiy muomalaga kengroq jalb etish zarurati asoslab beriladi.

Iqtiboslar

1. Абдурахимова Н., Рустамова Г. Колониальная система власти в Туркестане во второй половине XIX – первой четверти XX вв. – Ташкент, 1999. – 162 с.

2. Аминов А. М. Экономическое развитие Средней Азии (колониальный период). – Ташкент, 1959. – 298 с

3. Гаврилов Н. А. Переселенческое дело в Туркестанском крае (Сырдарьинская, Самаркандская и Ферганская области). – СПб., 1911. – 336 с.

4. Исхаков Ф. Центральная Азия и Россия в XVIII – начале XX вв. – Ташкент, 2009. – 291 с.

5. Ziyoyev X. Z. O‘zbekiston mustamlaka va zulm iskanjasida (XIX asr ikkinchi yarmi – XX asr boshlari). – Toshkent, 2006. – 351 b.

6. Зияева Д. Х. XIX аср охири – XX аср бошларида Туркистон шаҳарлари ва урбанизация жараёнлари // O‘zbekiston tarixi. – 2014. – № 3. – С. 28–39; Абдурасулов Х. Базары городов Туркестана… // O‘zbekiston tarixi. – 2015. – № 4. – С. 21–29; Эргашев Б. Э. Основные факторы… // Общество и инновации. – 2023. – № 6. – С. 1–8.

7. Котюкова Т. В. Окраина на особом положении… Туркестан в преддверии драмы. – М., 2016. – 391 с.; Бартенева И. Ю. Переселенческое движение…: автореф. дис. – Бишкек, 2010. – 22 с.; Ташболотова С. А. Переселенческая политика…: автореф. дис. – Бишкек, 2012. – 27 с.; Васильев Д. В. Становление системы управления…: автореф. дис. – М., 1999. – 24 с.; Шушкова М. Е. Организация управления Туркестаном…: автореф. дис. – М., 2015. – 28 с.; Каримова К. О. Социально-экономическое положение Северного Таджикистана…: автореф. дис. – Душанбе, 2022. – 22 с.; Илюхин А. В. Роль МВД… // Ведомости УИС. – 2024. – № 7; Пармонов Ш. И. Судебная система… [электронный ресурс]. – URL: https://cyberleninka.ru/

8. Мухамедов Ш. Б. Политика Российской империи в Туркестане…: автореф. дис. докт. ист. наук. – Ташкент, 2021. – 80 с.

9. Наливкин В., Наливкина М. Очерк быта женщины… – Казань, 1886. – 244 с.; Наливкин В. П. Туземцы раньше и теперь. – Ташкент, 1913. – 144 с.; Остроумов Н. П. Сарты. – Ташкент, 1896. – 272 с.; Граменицкий С. Очерк развития народного образования… – Ташкент, 1896. – 88 с.; Добросмыслов А. И. Ташкент в прошлом и настоящем. – Ташкент, 1912. – 520 с.

10. Терентьев М. А. Россия и Англия в Средней Азии. – СПб., 1875. – 361 с.; Григорьев В. В. Россия и Азия. – СПб., 1876. – 575 с.; Хорошхин А. П. Сборник статей… – СПб., 1876. – 533 с.; Маев Н. А. Туркестанская выставка 1886 года. – Ташкент, 1886. – 82 с.; Арандаренко Г. А. Досуги в Туркестане. – СПб., 1889. – 667 с.; Гейер И. И. Туркестан. – Ташкент, 1909. – 346 с.; Россия. Полное географическое описание. – СПб., 1913. – 861 с.

11. Ravshanov Sh. R. Rossiya imperiyasining Farg‘ona viloyatiga aholini ko‘chirish siyosati…: PhD avtoreferat. – Buxoro, 2022. – 65 b.

12. Шахназаров А. И. Сельское хозяйство в Туркестанском крае. – СПб., 1908. – 512 с.; Демидов А. П. Экономический опыт хлопководства… – Ташкент, 1912. – 256 с.; Понятовский С. В. Опыт изучения хлопководства… – СПб., 1913. – 357 с.; Юферев В. И. Хозяйство сартов… – Ташкент, 1911. – 76 с.

13. Эргашев Б. Э. Делопроизводственная деятельность канцелярии Туркестанского генерал-губернаторства. – Ташкент, 2015. – 224 с.

14. Boxodirov I. B. Turkiston harbiy okrugining mustamlakachilik tizimini mustahkamlashdagi faoliyati (1867–1917 yy.): PhD avtoreferat. – Toshkent, 2023. – 55 b.

15. Ғоффоров Ш. С. Переселенческая политика Российской империи в Туркестане…: автореф. дис. докт. ист. наук. – Ташкент, 2003. – 53 с.

16. Vohidov Sh. Viewpoints of Muslim authors on Russian conquest of Turkistan. – P. 229–240.

17. Brower D. R. Turkestan and the Fate of the Russian Empire. – London, 2003; Becker S. Russia’s Protectorates in Central Asia. – London, 2004; Morrison A. Metropole, colony and imperial citizenship… // Kritika. – 2012; Marshall A. The Russian General Staff and Asia. – London, 2006; Morrison A. Creating a Colonial Shari‘a… – London–New York, 2015 и др.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-05-08

Qanday Iqtibos Keltirish

MUSTAMLAKA BOSHQARUVINI O‘RGANISH YONDASHUVLARI: TURKISTON GENERAL-GUBERNATORLIGIDA ILMIY FIKR EVOLYUTSIYASI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(5), 102-105. https://publishscience.uz/index.php/sirsh/article/view/1284