OʻZBEKISTON KULOLCHILIK SANʼATI TARIXSHUNOSLIGI: XX ASR TADQIQOTLARI MISOLIDA
Kalit so‘zlar:
kulolchilik sanʼati, Oʻzbekiston kulolchigi, tarixshunoslik, xalq amaliy sanʼati, mahalliy maktablar, bezak-naqshlar, ishqoriy sir, metodologik oʻzgarishlar, madaniy meros, semantik talqin.Annotatsiya
XX asrda Oʻzbekiston kulolchilik sanʼati tarixi qanday oʻrganilgan, usullar qanday oʻzgargan va nimalar aniq emas – bularning bari maqolada batafsil yoritilgan. Asosiy maqsad – kulolchilikni oʻrganish qanday rivojlanganini baholash, nimalar oʻzgarganini bilish va nimalar hali ham savolligicha qolayotganini aniqlash. Bunda tarixshunoslik, qiyosiy tahlil, manbalarni oʻrganish va rasmlarni tahlil qilish kabi usullardan foydalanilgan. Shuningdek, maʼlumotlar yigʻishdan ijtimoiy-madaniy talqinga oʻtilgani, mahalliy maktablar (Rishton, Gʻijduvon, Xiva, Samarqand) yanada chuqur oʻrganilganligi, bezaklar maʼnosi va ustalar atamalariga yangicha yondashuvlar paydo boʻlganligi kabi asosiy jihatlar koʻrsatib oʻtilgan. Sovet davrining taʼsiri, bezaklarning maʼnolari, globallashuv va turizmning roli, mustaqillik davridagi yangi tadqiqotlar ham muhokama qilingan.
Iqtiboslar
1. Дервиз, Г. Г., Жадова, Л. А., Жданко, И. А., & Митлианский, Д. Ю. Современная керамика народныҳ мастеров Средней Азии. Мосcоw: Советский ҳудожник. 1975
2. Karimov, B. S. (2012). Metamorphoses in the ceramics of Uzbekistan: Individuality and tradition. «Sanat». 2012.
3. Narzullaev, A. Gijduvan ceramics: Traditions of six generations. International Folk Art Market. 2023.
4. Пешчерова, Э. М. Гончарное производство Средней Азии. Мосcоw: Издателство Академии Наук СССР. 1959
5. Раҳимов, М. К. Ҳудожественная керамика Узбекистана. Ташкент: Издателство Академии Наук УзССР. 1961.
6. Usmanov, R. Preservation and development of national pottery traditions (on the example of Rishton school). International Journal of Scientific Research, 12(5).2023.
