DETEKTIV MATNLARINI TARJIMA QILISHDA MADANIYATLARARO PRAGMATIK TAFOVUTLARNING AKSI
Kalit so‘zlar:
madaniyatlararo pragmatika, detektiv matn, Tohir Malik, Edgar Allan Po, nutqiy aktlar, implikatura, iltifot strategiyalari, tarjima, pragmatik tafovut.Annotatsiya
Ushbu maqola o‘zbek yozuvchisi Tohir Malikning detektiv asarlari bilan Edgar Allan Poning ingliz tilida yozilgan klassik detektiv-gotik hikoyalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi: asosiy e’tibor ushbu asarlarning turli tillardagi tarjimalarida madaniyatlararo pragmatik tafovutlarning qanday aks etishiga qaratiladi. Nutqiy aktlar, iltifot strategiyalari, implikatura va diskurs markerlarining toifasi bo‘yicha matn segmenti tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Po asarlaridagi psixologik-gotik implikatura va Tohir Malikning o‘zbek voqeligiga asoslangan milliy-madaniy nutq aktlari tarjimada eng ko‘p pragmatik yo‘qotishga uchraydigan sohalar ekanligini aniqladi.
Iqtiboslar
1. Baker, M. In Other Words: A Coursebook on Translation. 3rd ed. — Abingdon: Routledge, 2021. — 352 p. — ISBN 978-0-367-24824-4.
2. Blum-Kulka, S., House, J., Kasper, G. Cross-Cultural Pragmatics: Requests and Apologies. Repr. — New York: Ablex, 2020. — 300 p. — DOI: 10.4324/9781315504070.
3. Brown, P., Levinson, S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. Repr. — Cambridge: Cambridge University Press, 2020. — 358 p. — DOI: 10.1017/CBO9780511813085.
4. Fairweather-Vega, S. (tarjimon). The Devil’s Network [Tohir Malikning “Shaytanat” asari inglizcha tarjimasi]. — Madison: University of Wisconsin Press, 2021. — 480 p. — ISBN 978-0-299-33440-8.
5. House, J. Translation: The Basics. 2nd ed. — London: Routledge, 2022. — 176 p. — ISBN 978-1-032-05392-4.
6. Ismoilov, H. (tarjimon). Ru Morg ko'chasidagi qotillik [E. A. Po asarining o‘zbek tarjimasi]. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2022. — 128 b. — ISBN 978-9943-09-452-1.
7. Leech, G. Principles of Pragmatics. Repr. — Abingdon: Routledge, 2020. — 256 p. — ISBN 978-0-367-60285-4.
8. Poe, E. A. The Complete Tales and Poems. — New York: Vintage Books, 2020. — 842 p. — ISBN 978-0-307-74273-7.
9. Rahimova, S. (tarjimon). O‘g‘irlangan maktub [E. A. Poe asarining o'zbek tarjimasi]. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2023. — 96 b. — ISBN 978-9943-03-967-5.
10. Rasulov, R. Yu. Madaniyatlararo kommunikatsiya va tarjima. — Toshkent: TDSHI nashriyoti, 2022. — 256 b. — ISBN 978-9943-7567-8-2.
11. Rosenheim, S. The Cryptographic Imagination: Secret Writing from Edgar Poe to the Internet. Repr. — Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2021. — 256 p. — ISBN 978-1-4214-4268-5.
12. Sdobnikov, V. V. Teoriya perevoda: uchebnik. 3-e izd. — Moscow: Flinta, 2023. — 448 s. — ISBN 978-5-9765-1083-2.
13. Thomas, J. Meaning in Interaction: An Introduction to Pragmatics. Repr. — Abingdon: Routledge, 2021. — 224 p. — DOI: 10.4324/9781315843797.
14. Tohir Malik. Shaytanat: to‘liq to‘plam. — Toshkent: Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2020. — 1 240 b. — ISBN 978-9943-26-614-5.
15. Tohir Malik. Samum. — Toshkent: Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2020.
16. Tymoczko, M. Enlarging Translation, Empowering Translators. Repr. — London: Routledge, 2021. — 272 p. — ISBN 978-0-367-60643-2.
17. Venuti, L. The Translator's Invisibility: A History of Translation. 3rd ed. — New York: Routledge, 2020. — 386 p. — ISBN 978-0-367-13599-6.
18. Verschueren, J. Understanding Pragmatics. 2nd ed. — London: Routledge, 2022. — 328 p. — ISBN 978-1-032-17786-5.
19. Yusupova, Z. F. O‘zbek tilida iltifot nutq aktlari pragmatikasi: dis. ... fal.d. — Toshkent: O‘zMU, 2023. — 198 b.