TOLKIEN ASARLARIDA METAFORALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNING DISKURSIV XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Abdulxay Qosimov Farg‘ona davlat universiteti Author

Kalit so‘zlar:

Tolkien, metafora, konseptual metafora nazariyasi, MIPVU, kognitiv tilshunoslik, diskurs, mifopoetika, “Uzuklar hukmdori”.

Annotatsiya

Ushbu maqolada J.R.R.Tolkienning “Uzuklar hukmdori” (The Lord of the Rings) asarida qo‘llangan metaforalarning o‘ziga xos lingvistik va kognitiv xususiyatlarini hamda ularning badiiy diskurs tarkibidagi funksional-semantik rolini o‘rganildi. Tadqiqotda konseptual metafora nazariyasi va MIPVU metodologiyasiga asoslangan holda mifotopoetik makon, qahramonlar nutqi va muallif narratividagi metaforik ifodalar tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Tolkien ijodida qo‘llangan metaforalar an’anaviy she’riy troplardan farqli o‘laroq, dunyoni kognitiv modellashtirish va mifologik ong shakllantirishning universal vositasiga aylanadi.

Iqtiboslar

1. Tolkien J. R. R. The Lord of the Rings: in 3 vols. – London: Allen & Unwin, 1954–1955.

2. Lakoff G., Johnson M. Metaphors we live by. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.

3. Lakoff G. The contemporary theory of metaphor // В кн.: Ortony A. (ed.) Metaphor and thought. – 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 1993. – P. 202–251.

4. Kövecses Z. Metaphor: A practical introduction. – 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2010.

5. Noel R. The languages of Tolkien’s Middle-earth. – New York: Houghton Mifflin, 1980.

6. Shippey T. The road to Middle-earth: How J. R. R. Tolkien created a new mythology. – Rev. ed. – New York: Houghton Mifflin, 2003.

7. Kövecses Z. Metaphor and emotion: Language, culture, and body in human feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000.

8. Bozorova F., Nishonov Q. O‘zbek badiiy matnida metafora: kognitiv tahlil // Filologiya masalalari. – 2018. – № 2. – B. 34–42.

9. Saussure F. de Cours de linguistique générale. – Paris: Payot, 1916. – (O‘zbek tarjimasi: Til haqida umumiy kurs. – Toshkent: Fan, 1998).

10. Steen G., Dorst A., Herrmann J., Kaal A., Krennmayr T., Pasma T. A method for linguistic metaphor identification: From MIP to MIPVU. – Amsterdam: John Benjamins, 2010.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-07