RAQAMLI MUHITDA STRESSNI TARTIBGA SOLISHNING PSIXOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Muyassar Axmedova Toshkent amaliy fanlar universiteti Author

Kalit so‘zlar:

raqamli stress, psixolingvistika, kognitiv baholash, emotsiyani tartibga solish, diskurs, lingvistik marker.

Annotatsiya

Mazkur maqolada raqamli muhitda yuzaga kelayotgan “raqamli stress” hodisasi va uni tartibga solishning psixolingvistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda stressni nutq orqali aniqlashga qaratilgan konseptual model taklif etilib, u kognitiv (birlamchi va ikkilamchi) baholash hamda emotsiyani tartibga solish jarayonlariga asoslanadi. Stressning subyektiv baholanishi va kognitiv qayta baholash jarayonlari nutqda leksik, grammatik va pragmatik markerlar orqali ifodalanishi asoslab beriladi. Leksik darajada salbiy emotsional so‘zlar, intensifikatorlar va absolyutlashtiruvchi iboralar; grammatik darajada olmoshlarning ko‘pligi, qisqa va uzilgan gaplar; pragmatik darajada esa emoji, katta harflar va ekspressiv punktuatsiya kuzatiladi. Shuningdek, raqamli muhitning tezkorligi, anonimlik va emotsional nazoratning susayishi stressning nutqda yanada aniq namoyon bo‘lishiga olib kelishi ko‘rsatib beriladi.

Iqtiboslar

1. Axmedova M.X. Нутқий фаолиятда фикр ва тил тизимлари // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – № 1. – Б. 330–332.

2. Lev Vygotsky Л.С. Мышление и речь. – М.: Лабиринт, 1999. – 352 с.

3. James J. Gross Дж.Дж. Развивающаяся область регуляции эмоций: интегративный обзор // Обзор общей психологии. – 1998. – Т. 2, № 3. – С. 271–299.

4. James J. Gross Дж.Дж. Регуляция эмоций: концептуальные и практические вопросы. – Нью-Йорк: Guilford Press, 2015. – 412 с.

5. Jabin D.V. Влияние факторов стресса на речевую деятельность студентов в условиях обучения иностранному языку // Вестник ВГУ. Серия: Лингвистика и межкультурная коммуникация. – 2012. – № 2. – С. 203–205.

6. Исследования цифровой коммуникации и стресса (2020–2025) // Journal of Computer-Mediated Communication.

7. Koval P., Peter Kuppens P. Эмоциональная динамика в повседневной жизни: измерение, теория и исследования // Emotion Review. – 2012. – Vol. 4, No. 3. – P. 262–271.

8. Richard Lazarus R., Susan Folkman S. Стресс, оценка и совладание. – Нью-Йорк: Springer, 1984. – 336 с.

9. Alexey Leontiev А.А. Основы психолингвистики. – М.: Смысл, 2003. – 287 с.

10. Charles E. Osgood К.Э., Suci G.J., Percy H. Tannenbaum P.H. Измерение смысла. – Urbana: University of Illinois Press, 1957. – 342 с.

11. James W. Pennebaker Дж.У. Тайная жизнь местоимений: что говорят наши слова о нас. – Нью-Йорк: Bloomsbury Press, 2011. – 304 с.

12. Hans Selye Г. Стресс жизни. – Нью-Йорк: McGraw-Hill, 1956. – 243 с.

13. Susan Folkman С., Moskowitz J.T. Совладание: подводные камни и перспективы // Ежегодное обозрение психологии. – 2004. – Т. 55. – С. 745–774.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-08