TA’LIM TIZIMINING JAMOAT XAVFSIZLIGI SOHASIDA FUQAROLIK FAOLLIGINI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI
Kalit so‘zlar:
jamoat xavfsizligi, fuqarolik ishtiroki, jamoatchilik nazorati, sheriklik, community policing, prevensiya, ta’lim tizimi, servis modeli.Annotatsiya
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini ta’minlashning zamonaviy modellari, xususan, davlat markazlashgan tizimdan jamiyatga yo‘naltirilgan (community-oriented) va sheriklikka asoslangan (co-production) modellarga o‘tish masalalari tahlil qilinadi. Muallif fuqarolik ishtirokining institutsional asimmetriyasi muammosini ko‘tarib, aholining xavfsizlikni ta’minlashdagi rolini faqat yordamchi element emas, balki tizimli subyekt sifatida shakllantirish zarurligini asoslab beradi. Tadqiqotda ta’lim tizimining profilaktik funksiyasi va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning servis modeliga o‘tish bosqichlari ko‘rib chiqiladi.
Iqtiboslar
1. Mirziyoyev Sh. M. Har bir qaror, har bir xizmat, har bir jarayon faqat inson manfaatiga xizmat qilishi zarur (xalqaro forumdagi nutqi) [Elektron resurs] // O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy veb-sayti. — 2025. — 28-noyabr. — URL: https://president.uz/oz/lists/view/8717
2. Mirziyoyev Sh. M. Jamoat xavfsizligini ta’minlashda yangi tizim: hamma xizmatlar bir joyda [Elektron resurs] // O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy veb-sayti. — 2019. — 10-yanvar. — URL: https://president.uz/uz/lists/view/2236
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 29-noyabrdagi PQ-27-son “O‘zbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/ru/docs/5749291
4. Urazbaev A. Jamoat xavfsizligini ta’minlashda fuqarolar ishtirokining institutsional asimmetriyasi // Acta NUUz. — 2026. — № 1 (1.2). — B. 214–216. — URL: https://journals.nuu.uz/index.php/actanuuz/article/view/10869
5. Stenson K. Jamoaviy politsiya faoliyati boshqaruv texnologiyasi sifatida // Economy and Society. — 1993. — Vol. 22, № 3. — P. 373–389. — DOI: 10.1080/03085149300000025.
6. Bayley D. H. Kelajak politsiyasi. — New York: Oxford University Press, 1994. — 187 p.
7. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (yangi tahrir) [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/6445145
8. O‘zbekiston Respublikasining 2018-yil 12-apreldagi O‘RQ-474-son “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/3679092
9. O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 14-maydagi O‘RQ-371-son “Huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida”gi Qonuni (2022-yil 26-yanvardagi tahriri) [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/2387357
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/4545887
11. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/uz/docs/5013007
12. Barqaror rivojlanish uchun mahalliy hamjamiyatlar bazasida o‘qitish: tahliliy eslatma. — Hamburg: UNESCO Institute for Lifelong Learning, 2016. — 32 b. — URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247569_rus
13. Finnish National Board of Education. Boshlang‘ich ta’lim uchun milliy o‘quv dasturi (2014). — Helsinki: Next Print Oy, 2016. — 473 p.
14. OECD. Ijtimoiy taraqqiyot uchun ko‘nikmalar: ijtimoiy va emotsional ko‘nikmalar kuchi. — Paris: OECD Publishing, 2015. — URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2015/03/skills-for-social-progress_g1g4c895/9789264226159-en.pdf
15. Dubbel Duaal: politsiya talabalarining amaliyotga erta chiqishi: ha yoki yo‘q? [Elektron resurs] // HAN University of Applied Sciences. — 2021. — 9-iyun. — URL: https://www.han.nl/nieuws/2021/06/dubbel-duaal-studenten-politie-eerder-de-praktijk-in-ja-of-nee
16. Politsiyada fuqarolar ishtiroki [Elektron resurs] // College of Policing rasmiy veb-sayti. — URL: https://www.college.police.uk/support-forces/practices/virtual-volunteers-solution-oriented-policing
17. Virtual ko‘ngillilik loyihasi talabalarga tajriba orttirishga yordam beradi va jinoyatchilikka qarshi kurashda politsiyaga ko‘maklashadi [Elektron resurs] // University of South Wales News. — 2023. — 14-mart. — URL: https://www.southwales.ac.uk/services/careers/students
18. Duales Studium: davlat xizmati uchun dual bakalavr dasturlari [Elektron resurs] // Hochschule für Polizei und öffentliche Verwaltung Nordrhein-Westfalen (HSPV NRW). — URL: https://www.hspv.nrw.de/studium/bachelorstudiengaenge/duales-studium
19. Germaniyada o‘qish: Shimoliy Reyn-Vestfaliyada dual ta’lim dasturi (politsiya boshqaruvi) [Elektron resurs] // Study in Germany portali. — URL: https://www.study-in-germany.de/en/plan-your-studies/finding-a-university/hochschulen/hspv-nrw/
